China schrapt invoerrechten voor 53 Afrikaanse landen vanaf 1 mei 2026

De Volksrepubliek China heeft een ingrijpende verandering in haar handelsbeleid aangekondigd: een volledige afschaffing van invoerrechten voor goederen uit 53 Afrikaanse landen die diplomatieke banden met Peking onderhouden. Deze historische beslissing werd op 14 februari 2026 wereldkundig gemaakt door de Chinese president Xi Jinping tijdens de 39e jaarlijkse top van de Afrikaanse Unie (AU) in Addis Abeba. De nieuwe regeling, die een nultarief hanteert voor importproducten, zal officieel van kracht worden op 1 mei 2026.

Deze maatregel vormt een aanzienlijke uitbreiding van het reeds bestaande stelsel van belastingvoordelen. Sinds december 2024 genoten al 33 van de minst ontwikkelde landen (MOL) in Afrika belastingvrije toegang tot de enorme Chinese markt. Het primaire doel van dit initiatief is om de Afrikaanse export naar China krachtig te stimuleren, wat naadloos aansluit bij de bredere strategie om het alomvattende strategische partnerschap tussen de Volksrepubliek en het Afrikaanse continent te consolideren. Om dit proces te vergemakkelijken, heeft Peking tevens toegezegd de zogenaamde "groene kanalen" te optimaliseren en de douaneprocedures voor Afrikaanse producten aanzienlijk te vereenvoudigen.

Tijdens de top bevestigde Xi Jinping bovendien de intentie om de onderhandelingen over een alomvattend economisch partnerschapsakkoord te versnellen. Een dergelijk verdrag moet de drempels voor Afrikaanse goederen, met name die met een hogere toegevoegde waarde, verder verlagen. Deze strategische zet wordt door internationale waarnemers gezien als een direct antwoord op de wereldwijde trend van protectionisme, en in het bijzonder op de tariefmuren die door de voorgaande Amerikaanse regering werden opgeworpen.

De economische cijfers onderstrepen de groeiende onderlinge afhankelijkheid tussen beide regio's. Volgens gegevens van de Algemene Douaneadministratie van de Volksrepubliek China bereikte het totale handelsvolume tussen China en Afrika in het jaar 2025 een recordhoogte van 348,05 miljard dollar. Dit markeert een stijging van 17,7% ten opzichte van 2024, toen de handel nog 295,56 miljard dollar bedroeg (een stijging van 4,8% vergeleken met het jaar daarvoor). Ondanks deze groei blijft er sprake van een structurele onbalans: de Chinese export naar Afrika steeg in 2025 met 25,8% naar 225,03 miljard dollar, terwijl de Afrikaanse export naar China slechts met 5,4% toenam tot een bedrag van 123,02 miljard dollar.

Onder de 53 begunstigde landen bevindt zich onder meer het Koninkrijk Marokko. Opvallend is echter de afwezigheid van het Koninkrijk Eswatini (het voormalige Swaziland) op de lijst van landen die in aanmerking komen voor de nieuwe handelsvoordelen. De reden hiervoor is van politieke aard: Eswatini erkent Taiwan diplomatiek, een standpunt dat door Peking niet wordt geaccepteerd. Dit benadrukt hoe economische preferenties binnen de Chinese diplomatie vaak onlosmakelijk verbonden zijn met politieke erkenning en loyaliteit.

Analytische instellingen, waaronder de African Export-Import Bank (Afreximbank), hebben eerder al opgemerkt dat louter markttoegang niet voldoende is. Om het volledige potentieel van deze maatregelen te benutten, zullen Afrikaanse staten structurele hervormingen moeten doorvoeren, zoals het verbeteren van de logistieke infrastructuur en het ontwikkelen van regionale waardeketens. Het uiteindelijke succes van dit Chinese initiatief zal afhangen van het vermogen van Afrikaanse economieën om de geboden kansen om te zetten in een reële exportgroei van hoogwaardige producten, in plaats van uitsluitend afhankelijk te blijven van de uitvoer van grondstoffen.