Trump-regering schort Jones Act tijdelijk op en versoepelt sancties tegen Venezolaanse olie wegens explosieve stijging olieprijzen

Op 18 maart 2026 heeft de regering van president Donald Trump ingrijpende noodmaatregelen in de Amerikaanse energiesector aangekondigd als reactie op een drastische stijging van de wereldwijde olieprijzen. De prijs van Brent-olie, de internationale maatstaf, schoot voorbij de grens van 100 dollar per vat en naderde zelfs de 120 dollar, het hoogste niveau sinds 2022. Deze prijsschok is een direct gevolg van de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten, dat op 28 februari begon toen de Verenigde Staten en Israël militaire acties ondernamen tegen Iran. Dit leidde tot ernstige verstoringen van de scheepvaart door de Straat van Hormuz, een cruciale waterweg waar ongeveer 20% van de wereldwijde olie- en gasvoorraad doorheen wordt getransporteerd.

Als cruciale maatregel om de binnenlandse markt te stabiliseren, is er een tijdelijke ontheffing van 60 dagen verleend voor de Jones Act, die op 18 maart 2026 van kracht wordt. De Jones Act uit 1920 schrijft voor dat goederen die tussen Amerikaanse havens worden vervoerd, moeten worden getransporteerd op schepen die onder de Amerikaanse vlag varen, in de VS zijn gebouwd en door Amerikaanse bemanningen worden bemand. Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt verklaarde dat deze versoepeling specifiek is gericht op het "verzachten van kortstondige verstoringen op de oliemarkt" en het waarborgen van de vrije stroom van essentiële hulpbronnen, waaronder olie, aardgas, kunstmest en steenkool, naar Amerikaanse havens gedurende de komende zestig dagen.

Gelijktijdig met deze beslissing heeft het Amerikaanse ministerie van Financiën, via het Office of Foreign Assets Control (OFAC), de sancties tegen het Venezolaanse staatsoliebedrijf Petróleos de Venezuela S.A. (PDVSA) aanzienlijk versoepeld. Een nieuwe algemene licentie biedt Amerikaanse bedrijven nu uitgebreide mogelijkheden voor operaties met Venezolaanse olie, waaronder de winning, export, verkoop, opslag, marketing en raffinage ervan. Deze stappen vormen een voortzetting van het beleid dat eind januari en begin februari 2026 werd ingezet, volgend op de afzetting van Nicolás Maduro.

De regering-Trump is voornemens om de inkomsten uit de Venezolaanse olieverkoop strikt te controleren door de opbrengsten naar rekeningen onder Amerikaans beheer te sluizen, met het oog op latere distributie aan de interim-regering van Venezuela. De verleende licentie bevat echter strikte uitsluitingen: deze is niet van toepassing op transacties met personen of entiteiten die banden hebben met de Russische Federatie, Iran, Noord-Korea of Cuba, noch op bedrijven die indirect verbonden zijn met de Volksrepubliek China. Deze gecoördineerde acties zijn bedoeld om het wereldwijde energieaanbod onmiddellijk te vergroten, ondanks het feit dat de sancties tegen PDVSA uit 2019 oorspronkelijk waren ingesteld om het regime van Maduro te ondermijnen.

Hoewel er ook een aankondiging werd gedaan over de vrijgave van 400 miljoen vaten olie uit de strategische reserves van de Verenigde Staten, bleven de prijzen voor Brent-olie stijgen, met een toename van 6,30% op woensdagochtend. Marktanalisten merken op dat het effect van de tijdelijke opschorting van de Jones Act op de benzineprijzen aan de pomp mogelijk beperkt zal blijven. Ondertussen zou de olieproductie in Venezuela, die sinds begin 2016 met maar liefst 65% is gedaald, tegen het midden van 2026 kunnen herstellen naar het niveau van vóór de blokkade, mits er investeringen ter waarde van 100 miljard dollar worden gerealiseerd.