Administracja Trumpa zawiesza ustawę Jonesa i łagodzi sankcje wobec Wenezueli w obliczu gwałtownego wzrostu cen ropy

18 marca 2026 roku administracja prezydenta Donalda Trumpa ogłosiła wdrożenie nadzwyczajnych środków w amerykańskim sektorze energetycznym, reagując na gwałtowny wzrost cen ropy na rynkach światowych. Cena referencyjnej ropy typu Brent przekroczyła barierę 100 dolarów za baryłkę i zaczęła zbliżać się do poziomu 120 dolarów, co stanowi najwyższą wartość odnotowaną od 2022 roku. Ten nagły wstrząs cenowy jest bezpośrednim następstwem eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie, która rozpoczęła się 28 lutego, kiedy to siły zbrojne USA i Izraela podjęły działania militarne przeciwko Iranowi. Sytuacja ta doprowadziła do poważnych zakłóceń w żegludze przez strategiczną cieśninę Ormuz, przez którą przepływa około 20% światowego zapotrzebowania na ropę naftową i gaz ziemny.

W celu stabilizacji sytuacji na rynku wewnętrznym, Biały Dom wydał 60-dniowe tymczasowe zwolnienie z rygorów ustawy Jonesa, które weszło w życie 18 marca 2026 roku. Ustawa Jonesa, uchwalona pierwotnie w 1920 roku, jest fundamentem amerykańskiego prawa morskiego i wymaga, aby wszelkie towary transportowane między portami Stanów Zjednoczonych były przewożone na statkach zbudowanych w USA, pływających pod amerykańską banderą i obsadzonych przez krajowe załogi. Karoline Leavitt, rzeczniczka prasowa Białego Domu, wyjaśniła w oficjalnym oświadczeniu, że to bezprecedensowe poluzowanie przepisów ma na celu złagodzenie krótkoterminowych niedoborów na rynku paliwowym. Priorytetem jest zapewnienie niezakłóconego przepływu kluczowych surowców, w tym ropy, gazu ziemnego, węgla oraz nawozów sztucznych, do amerykańskich terminali portowych w nadchodzących dwóch miesiącach.

Równolegle z działaniami na wodach terytorialnych, Departament Skarbu USA, za pośrednictwem Biura Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC), dokonał istotnej rewizji polityki sankcyjnej wobec wenezuelskiego państwowego koncernu naftowego Petróleos de Venezuela S.A. (PDVSA). Nowo wydana licencja generalna znacząco rozszerza uprawnienia amerykańskich korporacji energetycznych w zakresie współpracy z Wenezuelą. Obejmuje ona pełen cykl operacyjny: od wydobycia surowca, przez jego eksport i sprzedaż, aż po magazynowanie, marketing i procesy rafineryjne. Decyzje te stanowią logiczną kontynuację kroków podjętych na przełomie stycznia i lutego 2026 roku, kiedy to doszło do odsunięcia od władzy Nicolása Maduro, co otworzyło drogę do nowej ery w relacjach dyplomatycznych i gospodarczych między Waszyngtonem a Caracas.

Administracja Trumpa zapowiedziała wprowadzenie mechanizmów ścisłej kontroli nad przychodami generowanymi ze sprzedaży wenezuelskiej ropy. Wszystkie wpływy finansowe mają być deponowane na specjalnych rachunkach powierniczych zarządzanych przez USA, a następnie przekazywane tymczasowemu rządowi Wenezueli na cele stabilizacyjne. Należy jednak podkreślić, że nowa licencja zawiera precyzyjne ograniczenia geopolityczne. Wyklucza ona możliwość prowadzenia jakichkolwiek interesów z osobami lub podmiotami powiązanymi z Federacją Rosyjską, Iranem, Koreą Północną oraz Kubą. Restrykcje te dotyczą również firm pośrednio związanych z Chińską Republiką Ludową. Te skoordynowane działania mają na celu błyskawiczne zwiększenie globalnej podaży energii, co stanowi wyraźny zwrot w porównaniu do polityki sankcyjnej z 2019 roku, która koncentrowała się na izolacji reżimu Maduro.

Mimo ogłoszenia decyzji o uwolnieniu 400 milionów baryłek ropy z Amerykańskich Rezerw Strategicznych, rynki zareagowały nerwowo, a cena ropy Brent wzrosła w środę rano o kolejne 6,30%. Analitycy sektora energetycznego studzą jednak optymizm dotyczący natychmiastowych efektów tych zmian, wskazując, że wpływ zawieszenia ustawy Jonesa na ceny benzyny na stacjach może okazać się marginalny w krótkiej perspektywie. Jednocześnie podkreślają oni ogromne wyzwania stojące przed wenezuelskim przemysłem naftowym, którego wydobycie spadło o 65% od początku 2016 roku. Choć powrót do poziomów produkcji sprzed okresu blokad jest przewidywany na połowę 2026 roku, proces ten będzie wymagał gigantycznych nakładów inwestycyjnych, szacowanych na co najmniej 100 miliardów dolarów.