Astronomen ontdekken grootste zwavelhoudende ringmolecule in de interstellaire ruimte

In januari 2026 werd de wetenschappelijke wereld opgeschrikt door een opmerkelijke bevestiging: de ontdekking van 2,5-cyclohexadieen-1-thion (C₆H₆S). Deze complexe, zwavelhoudende koolwaterstof werd aangetroffen in de interstellaire moleculaire wolk G+0,693–0,027. Dit specifieke gebied bevindt zich op een afstand van ongeveer 27.000 lichtjaar van de aarde, nabij het dynamische centrum van de Melkweg, en fungeert als een actieve kraamkamer voor nieuwe sterren. De identificatie van C₆H₆S, ook wel bekend als thion of thiepine, markeert de allereerste keer dat een zwavelhoudende molecule met een ringstructuur van 13 atomen in de diepe ruimte is waargenomen. Hiermee is het officieel de meest massieve zwavelhoudende molecule die ooit buiten onze planeet is gedetecteerd.

Deze wetenschappelijke doorbraak vult een essentieel gat in de astrochemie door een direct verband te leggen tussen de relatief eenvoudige organische chemie in de interstellaire ruimte en de complexere bouwstenen die voorheen enkel in kometen en meteorieten werden gevonden. Zwavel is het tiende meest voorkomende element in het universum en speelt een cruciale rol bij de vorming van aminozuren, eiwitten en enzymen die onmisbaar zijn voor biologisch leven. Tot op dit moment beperkten de waargenomen zwavelverbindingen in de kosmos zich doorgaans tot structuren met maximaal zes atomen, wat de enorme omvang van deze nieuwe ontdekking extra benadrukt.

Om de aanwezigheid van C₆H₆S onomstotelijk vast te stellen, werkten wetenschappers van het Max Planck Instituut voor Extraterrestrische Fysica (MPE) in Duitsland nauw samen met het Centrum voor Astrobiologie (CAB) in Spanje. In een laboratoriumomgeving werd de verbinding gesynthetiseerd door thiofenol (C₆H₅SH) bloot te stellen aan een krachtige elektrische ontlading van 1000 volt. Dit proces was noodzakelijk om de exacte radiospectrale signatuur van de molecule te bepalen. De resulterende spectrale vingerafdruk werd vervolgens vergeleken met observatiegegevens van de IRAM 30-meter en Yebes 40-meter radiotelescopen in Spanje, wat leidde tot een eenduidige match.

De onderzoeksgroep, onder leiding van Mitsunori Araki van het MPE, stelt dat deze bevinding de hypothese ondersteunt dat de fundamentele chemische verbindingen voor het ontstaan van leven al lang voor het begin van stervorming in de ruimte aanwezig waren. Co-auteur Valerio Lattanzi benadrukt dat deze ontdekking de weg vrijmaakt voor de identificatie van nog meer complexe zwavelhoudende moleculen in de toekomst. De regio G+0,693–0,027 vertoont een indrukwekkende chemische diversiteit, waaronder eerder ontdekte nitrilen, wat bewijst dat complexe chemie uitstekend kan gedijen in koude, interstellaire omgevingen.

De vondst van thiepine, dat qua structuur sterke gelijkenissen vertoont met moleculen die in meteorieten zijn aangetroffen, versterkt de theorie dat de bouwmaterialen voor het leven via inslagen van kleine hemellichamen op de jonge aarde kunnen zijn afgeleverd. De details van deze wetenschappelijke prestatie werden in januari 2026 gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift Nature Astronomy. Het feit dat een ringmolecule van 13 atomen al aanwezig is in een relatief jonge moleculaire wolk, dient als krachtig bewijs dat de chemische fundamenten voor leven al in de allervroegste stadia van de kosmische evolutie worden gelegd.