Gökbilimciler Uzayda Şimdiye Kadarki En Büyük Kükürt İçerikli Halkalı Molekülü Keşfetti

Düzenleyen: Uliana S.

Galaksimizin merkezinde bilim insanları kükürt içeren ilk altı üyeli halkalı molekülü, bir yıldızlararası bulutun içinde saklı halde keşfettiler.

Yaşamın kimyasal temellerinin kökenine dair çığır açan yeni veriler ışığında, Ocak 2026'da küresel bilim camiası, G+0,693–0,027 kodlu yıldızlararası moleküler bulutta karmaşık bir kükürtlü hidrokarbon olan 2,5-siklohekzadien-1-tiyonun (C₆H₆S) varlığını resmen onayladı. Samanyolu Galaksisi'nin merkezine oldukça yakın bir konumda yer alan ve Dünya'dan yaklaşık 27.000 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu devasa bölge, yeni yıldızların doğduğu aktif bir oluşum sahası olarak bilinmektedir. "Tiyon" veya "tiepin" isimleriyle de anılan C₆H₆S bileşiğinin uzay boşluğunda ilk kez saptanması, 13 atomdan oluşan halka yapılı bir kükürt molekülünün kimliğini ortaya koymaktadır; bu keşif, söz konusu molekülü Dünya sınırları dışında şimdiye kadar tespit edilen en kütleli kükürt içerikli yapı haline getirmektedir.

Bu önemli keşif, astrokimsal araştırmalarda uzun süredir var olan bir boşluğu doldurarak, yıldızlararası ortamda gözlemlenen basit organik kimya ile daha önce yalnızca kuyruklu yıldızlarda veya meteoritlerde rastlanan çok daha karmaşık yapı taşları arasında doğrudan bir evrimsel bağ kurmaktadır. Evren genelinde en yaygın bulunan onuncu element olan kükürt, biyolojik yaşamın devamlılığı için zaruri olan amino asitlerin, proteinlerin ve çeşitli enzimlerin yapısal olarak kritik bir bileşenidir. Bu bulguya dek, uzayın derinliklerinde saptanan kükürt bileşiklerinin atomik yapısı genellikle altı birimi geçmiyordu; bu nedenle 13 atomlu bu devasa halkanın varlığı, kozmik kimyanın karmaşıklığına dair mevcut bilimsel sınırları genişletmektedir.

C₆H₆S molekülünün varlığını bilimsel olarak doğrulamak amacıyla, Almanya'da faaliyet gösteren Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü (MPE) ile İspanya'daki Astrobiyoloji Merkezi (CAB) bünyesindeki uzmanlar, disiplinler arası kapsamlı bir laboratuvar çalışması yürüttüler. Araştırma ekibi, tiyofenol (C₆H₅SH) maddesi üzerine 1000 voltluk yüksek bir elektrik deşarjı uygulayarak molekülün kendine özgü radyo spektral imzasını laboratuvar koşullarında titizlikle elde etti. Yapay ortamda oluşturulan bu spektral parmak izi, İspanya'da konuşlu olan IRAM 30 metrelik ve Yebes 40 metrelik radyo teleskoplarından elde edilen gerçek gözlem verileriyle karşılaştırıldı ve yapılan analizler sonucunda verilerin kusursuz bir şekilde örtüştüğü kesin olarak kanıtlandı.

MPE bünyesinde çalışmalarını sürdüren Mitsunori Araki liderliğindeki araştırma grubu, elde edilen bu sonucun yaşamın başlangıcı için temel teşkil eden kimyasal bileşiklerin, yıldız oluşum süreçleri henüz tetiklenmeden çok önce uzayın derinliklerinde sentezlenmeye başladığı hipotezini güçlendirdiğini savunmaktadır. Çalışmanın ortak yazarlarından Valerio Lattanzi, bu keşfin gelecekte saptanabilecek diğer karmaşık kükürtlü moleküllerin tanımlanması süreci için yeni bir metodolojik yol açtığını ifade etti. G+0,693–0,027 bölgesinin, daha önce keşfedilen nitrillerle birlikte sergilediği olağanüstü kimyasal çeşitlilik, dondurucu derecede soğuk ortamlarda bile karmaşık kimyasal reaksiyonların ne denli zengin bir şekilde gelişebileceğini bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Yapısal özellikleri bakımından meteoritlerde bulunan organik moleküllerle büyük benzerlikler gösteren tiepinin keşfi, yaşam için gerekli olan temel malzemelerin genç Dünya'ya küçük gök cisimlerinin çarpışmaları vasıtasıyla taşınmış olabileceği yönündeki teorileri pekiştirmektedir. Bu büyük bilimsel başarıyı belgeleyen makale, Ocak 2026 tarihinde saygın bilim dergisi "Nature Astronomy" içerisinde yayımlanarak literatüre geçti. Henüz gelişim aşamasındaki bir moleküler bulutta 13 atomlu halkalı bir molekülün halihazırda mevcut olması, yaşamın kimyasal temellerinin kozmik çevrenin evrimleştiği en erken safhalarda, yani milyarlarca yıl öncesinden atılmaya başlandığının en somut kanıtlarından biri olarak kabul edilmektedir.

8 Görüntülenme

Kaynaklar

  • Tribuna do Sertão

  • Max-Planck-Gesellschaft

  • Universe Today

  • The Brighter Side of News

Bir hata veya yanlışlık buldunuz mu?Yorumlarınızı en kısa sürede değerlendireceğiz.
Gökbilimciler Uzayda Şimdiye Kadarki En Bü... | Gaya One