Astronomen Bevestigen Krachtigste Getijdenbreuk Door Zwart Gat: Het AT2024wpp 'Whippet' Evenement

De astronomische gemeenschap heeft zojuist een van de meest spectaculaire kosmische uitbarstingen ooit geregistreerd, officieel aangeduid als AT2024wpp en informeel de bijnaam 'Whippet' gekregen. Dit Getijdenbreuk Evenement (TDE) vond plaats in 2024, toen een superzwaar zwart gat een massieve ster volledig verscheurde. Dit proces leidde tot een energie-uitstoot die gelijkstond aan 400 miljard keer de lichtkracht van onze Zon. De wetenschappelijke bevindingen die deze details bevestigen, zijn recentelijk aanvaard voor publicatie in het gerenommeerde tijdschrift Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Een TDE doet zich voor wanneer een ster te dicht bij een superzwaar zwart gat komt. De immense getijdenkrachten die hierdoor ontstaan, rekken de ster uit en veranderen haar materie in een stroom die uiteindelijk een accretieschijf vormt. De kenmerken van 'Whippet' zijn ronduit fenomenaal. De energie die vrijkwam, overtreft ruimschoots elke bekende supernova-explosie. Bovendien werd een schokgolf waargenomen die zich voortplantte met ongeveer 20 procent van de lichtsnelheid, wat neerkomt op een duizelingwekkende 215 miljoen kilometer per uur. De vernietigde ster wordt geschat op een massa van mogelijk dertig keer die van de Zon, en het is waarschijnlijk dat het een Wolf-Raye ster betrof.

Dit baanbrekende onderzoek werd uitgevoerd door een team van wetenschappers, waaronder Daniel Perley van de John Moores University in Liverpool. Cruciale data werden verzameld met behulp van het Zwicky Transient Facility (ZTF), de Swift-satelliet van NASA en de Liverpool Telescope op de Canarische Eilanden. TDE's zijn van onschatbare waarde voor het vergaren van kennis over de fundamentele fysica van zwarte gaten, met name de mechanismen achter hun groei. De onderzoeksresultaten beschrijven hoe het sterrenmateriaal wordt uitgerekt tot een structuur die men beeldend 'spaghettificatie' noemt.

Vanwege de extreem hoge temperatuur en de krachtige röntgenstraling wordt dit specifieke evenement geclassificeerd als een waarschijnlijke 'Fast Radio Burst of Tidal Disruption Event' (LFBOT), een klasse die uitzonderlijk is vergeleken met de eerdere prototypegebeurtenis AT 2018cow. Dit onderstreept de unieke aard van 'Whippet'.

Onderzoekers, onder wie Anna Ho van Cornell University, constateerden dat de energie die in de eerste 45 dagen werd uitgestraald, honderd keer groter was dan de totale energie van een standaard supernova. Verdere analyse, uitgevoerd met de Keck-telescopen op Mauna Kea in Hawaï, bevestigde dat LFBOT's inderdaad worden aangedreven door extreme getijdenverstoringen en niet door conventionele supernova's. Dit dwingt bestaande modellen over de fysica van zwarte gaten tot heroverweging. Er zijn echter nog wetenschappelijke raadsels te ontrafelen, zoals de detectie van helium dat met 21 miljoen km/u van de explosieplek af beweegt, en de zwakke sporen van waterstof en helium die nog zichtbaar waren in de spectra na 35 dagen.

Dit kosmische schouwspel, dat zich op een afstand van 1,1 miljard lichtjaar voltrok, biedt een zeldzame kans om de processen van accretieschijven rond zwarte gaten te bestuderen. Deze processen blijven doorgaans verborgen, aangezien het zwarte gat vermoedelijk 'slapend' was totdat dit dramatische evenement plaatsvond en het wakker schudde.