Kosova'da Siyasi Düğüm Çözülemedi: Cumhurbaşkanı Osmani Parlamentoyu Feshederek Erken Seçim Kararı Aldı

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, 6 Mart 2026 Cuma günü aldığı kritik bir kararla ülke parlamentosunu resmen feshettiğini duyurdu. Bu hamle, Kosova'yı bir yıldan kısa bir süre içinde üçüncü kez erken genel seçimlere götürecek olan yeni bir siyasi süreci tetikledi. Söz konusu radikal karar, yasama organının anayasal olarak belirlenen son tarih olan 5 Mart 2026 Perşembe gününe kadar yeni bir devlet başkanı seçme görevini yerine getirememesinin doğrudan ve kaçınılmaz bir sonucu olarak gerçekleşti. Başkent Priştine'de yankı uyandıran bu gelişme, ülkenin içinde bulunduğu yönetim krizini daha da derinleştirdi.

Kendi beş yıllık görev süresi 4 Nisan 2026 tarihinde sona erecek olan Cumhurbaşkanı Osmani, Meclis'in dağıtılmasının kişisel bir tercih değil, anayasanın kendisine yüklediği açık bir sorumluluk olduğunu vurguladı. Mevcut siyasi tıkanıklığı "genç devletimiz için büyük bir talihsizlik ve aslında tamamen önlenebilecek bir kriz" olarak tanımlayan Osmani, krizin merkezinde oylama için gerekli yasal çoğunluğun sağlanamamasının yattığını belirtti. Kosova Anayasası'nın 86. maddesi uyarınca, yeni bir cumhurbaşkanının seçilebilmesi için 120 sandalyeli parlamentoda toplam milletvekili sayısının üçte ikisinin, yani en az 80 parlamenterin desteği şart koşuluyor. Ancak mevcut siyasi kutuplaşma, bu sayıya ulaşılmasını imkansız kıldı.

Perşembe akşamı gerçekleştirilen ve kader anı olarak nitelendirilen genel kurul oturumuna sadece 66 milletvekilinin katılması, oylama prosedürünün başlatılmasını teknik olarak imkansız hale getirdi. Aralık 2025'teki seçimlerden zaferle ayrılan Başbakan Albin Kurti liderliğindeki Vetëvendosje (Kendi Kaderini Tayin) hareketi, cumhurbaşkanlığı makamı için mevcut Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Glauk Konjufca'yı aday olarak göstermişti. Ancak muhalefet partileri, iktidarın bu hamlesine karşı çıkarak ve geniş tabanlı bir uzlaşı adayı talep ederek oturumu boykot etme kararı aldı. Bu boykot, parlamentoda gerekli olan 80 kişilik kvorumun oluşmasını engelleyerek süreci tam bir çıkmaza sürükledi.

Yaşanan bu son kriz, Avrupa Birliği'ne entegrasyon yolunda ilerlemeye çalışan Kosova'nın karşı karşıya olduğu kronik siyasi istikrarsızlığı bir kez daha küresel gündeme taşıdı. Ülke, Şubat 2025 seçimlerinin ardından kurulan hükümetin mecliste sürdürülebilir bir çoğunluk elde edememesi nedeniyle 28 Aralık 2025 tarihinde de sandık başına gitmek zorunda kalmıştı. Kurti III hükümeti her ne kadar Şubat 2026'da 49 "hayır" oyuna karşılık 66 "evet" oyuyla güvenoyu almayı başarmış olsa da, bu siyasi destek cumhurbaşkanlığı seçimi için gereken nitelikli çoğunluğa dönüşemedi. Bu durum, hükümetin meclis üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığını bir kez daha kanıtladı.

Cumhurbaşkanı Osmani, seçim sürecini baltalamaya yönelik girişimlerin "titizlikle hesaplanmış" hamleler olduğunu ve parlamentonun bir devlet başkanı seçme konusundaki acziyetini sonsuza kadar sürdüremeyeceğini dile getirdi. Siyasi arenada daha önce tartışılan ve cumhurbaşkanının doğrudan halk oyuyla seçilmesini öngören anayasa değişikliği önerileri de mecliste yeterli desteği bulamadığı için hayata geçirilememişti. Bu süreçte Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, seçim prosedürüne ilişkin nihai bir hukuki görüş alınana kadar anayasal sürelerin dondurulması talebiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurarak yargı yolunu denemiş olsa da, bu girişim de siyasi takvimi değiştirmeye yetmedi.

Üçte ikilik çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle ortaya çıkan bu siyasi kördüğüm, Kosova'nın iç yönetim kapasitesini zayıflatırken aynı zamanda Sırbistan ile yürütülen hassas normalleşme müzakerelerini de sekteye uğratma potansiyeli barındırıyor. Cumhurbaşkanı Osmani, 2025 yılının başından bu yana gerçekleştirilecek olan üçüncü genel seçimin kesin tarihini belirlemek üzere Cuma günü siyasi parti liderleriyle kapsamlı bir istişare trafiği yürütecek. Bu seçim maratonu, Kosova'nın demokratik kurumlarının dayanıklılığı ve kurumsal olgunluğu açısından son yılların en büyük sınavı olarak görülüyor. Uluslararası toplumun da yakından takip ettiği bu süreç, Balkanlar'daki bölgesel istikrar açısından kritik bir önem taşıyor.