Belarus chính thức gia nhập Hội đồng Hòa bình về Gaza do Donald Trump khởi xướng

Vào ngày 20 tháng 1 năm 2026 tại Minsk, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko đã chính thức xác nhận việc chấp nhận lời mời từ Tổng thống Mỹ Donald Trump để trở thành một trong những thành viên sáng lập của "Hội đồng Hòa bình" (Board of Peace). Đây là một cơ cấu quốc tế được thiết lập nhằm mục đích giải quyết cuộc khủng hoảng tại dải Gaza. Việc ký kết văn bản xác nhận tư cách đồng sáng lập diễn ra ngay sau khi phía Belarus nhận được thông điệp cá nhân từ ông Trump vào ngày 19 tháng 1, thông qua Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ruslan Varankov.

Ông Lukashenko bày tỏ kỳ vọng rằng thẩm quyền của tổ chức này sẽ không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ ban đầu mà còn mở rộng ra các tiến trình toàn cầu khác. Điều này nhằm cho phép hội đồng tham gia tích cực vào việc giải quyết các xung đột quốc tế và xây dựng một cấu trúc an ninh mới mà Belarus đã kiên trì thúc đẩy trong những năm gần đây. Sáng kiến của Donald Trump, người giữ vai trò "Chủ tịch Hội đồng Hòa bình", tập trung vào việc thực thi kế hoạch 20 điểm nhằm đạt được lệnh ngừng bắn vĩnh viễn tại Gaza. Kế hoạch này vốn được công bố vào tháng 9 năm 2025 và đã đạt được tính pháp lý quốc tế sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết số 2803 vào ngày 17 tháng 11 năm 2025, với 13 phiếu thuận trên tổng số 15 thành viên, trong khi Nga và Trung Quốc bỏ phiếu trắng.

Nghị quyết số 2803 của Hội đồng Bảo an xác lập Hội đồng Hòa bình như một chính quyền chuyển tiếp có tư cách pháp nhân quốc tế đầy đủ. Cơ quan này sẽ chịu trách nhiệm điều phối các hoạt động tái thiết tại Gaza cho đến khi Chính quyền Dân tộc Palestine (PNA) hoàn tất các cải cách cần thiết và khôi phục toàn bộ quyền kiểm soát khu vực. Giai đoạn thứ hai của lộ trình này, tập trung vào các nỗ lực phi quân sự hóa và thiết lập quản trị kỹ trị, đã được đặc phái viên Steven Witkoff chính thức công bố vào ngày 14 tháng 1 năm 2026.

Về khía cạnh tài chính, phía Minsk đã đưa ra những giải thích cụ thể để làm rõ các điều kiện thành viên. Tổng thống Alexander Lukashenko đã bác bỏ các thông tin cho rằng Belarus phải đóng góp ngay lập tức 1 tỷ USD để gia nhập. Ông làm rõ rằng khoản phí này chỉ áp dụng nếu muốn gia hạn tư cách thành viên vượt quá thời hạn ba năm. Trong giai đoạn ba năm đầu tiên với tư cách sáng lập viên, quốc gia tham gia không phải chịu bất kỳ nghĩa vụ tài chính nào. Ông Lukashenko cũng khẳng định mong muốn tiếp tục đóng góp mà không cần khoản phí tỷ đô nếu Belarus chứng minh được hiệu quả trong việc "hoạt động vì hòa bình". Tuy nhiên, dự thảo điều lệ vẫn quy định rằng tư cách thành viên vĩnh viễn đòi hỏi mức đóng góp tối thiểu là 1 tỷ USD.

Sự kiện Belarus gia nhập một cơ cấu do Washington khởi xướng diễn ra trong bối cảnh có nhiều quan điểm trái chiều về tính chính danh của nó. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Na Uy Andreas Motzfeldt Kravik đã tuyên bố thẳng thắn rằng việc Na Uy tham gia Hội đồng Hòa bình là "hoàn toàn không thể". Theo ông, tổ chức này đang đặt ra những nghi ngại về vai trò của Liên Hợp Quốc và các quy tắc luật pháp quốc tế hiện hành. Na Uy kiên định dựa vào Liên Hợp Quốc trong chính sách đối ngoại và không chấp nhận một mô hình hội đồng mà ở đó ông Trump vẫn giữ quyền phủ quyết. Quan điểm này đối lập hoàn toàn với Minsk, nơi xem lời mời là sự ghi nhận đối với uy tín quốc tế và những đóng góp cá nhân của Tổng thống Lukashenko.

Tính đến ngày 19 tháng 1, ngoài Belarus, danh sách các nhà lãnh đạo được mời tham gia sáng lập Hội đồng Hòa bình còn có Tổng thống Nga Vladimir Putin (hiện đang xem xét), cùng các nhà lãnh đạo của Ý, Hungary và Uzbekistan. Trong khi đó, Na Uy đã chính thức từ chối. Theo thông tin từ Bloomberg, danh sách mở rộng bao gồm hơn 50 quốc gia, trong đó có Ai Cập, Qatar, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine. Phản ứng từ phía Pháp thông qua Tổng thống Emmanuel Macron cũng rất tiêu cực, dẫn đến việc ông Trump đe dọa áp thuế 200% đối với rượu vang và sâm panh nhập khẩu từ nước này. Việc Minsk tham gia vào liên minh mới cho thấy một chiến lược ngoại giao đa tầng nấc khi thế giới đang tập trung vào vấn đề Trung Đông và sự hình thành của các khối địa chính trị mới nằm ngoài các khuôn khổ truyền thống.