Wit-Rusland treedt toe tot door de VS geïnitieerde Vredesraad voor Gaza

Op 20 januari 2026 heeft de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko officieel bevestigd dat hij de uitnodiging van de Amerikaanse president Donald Trump heeft aanvaard om medeoprichter te worden van de "Board of Peace" (Vredesraad). Deze nieuwe structuur is specifiek in het leven geroepen om de complexe situatie in de Gazastrook te reguleren en te stabiliseren. De formele ondertekening van het document, waarin Wit-Rusland zijn bereidheid tot medeoprichterschap verklaart, volgde op een persoonlijk verzoek van Trump dat op 19 januari door de Wit-Russische zijde werd ontvangen via Ruslan Varankov, de perssecretaris van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Loekasjenko sprak de hoop uit dat de bevoegdheden van deze organisatie uiteindelijk verder zullen reiken dan het oorspronkelijke mandaat. Hij ziet een rol weggelegd voor de raad in bredere mondiale processen om internationale conflicten te beslechten en bij te dragen aan een nieuwe veiligheidsarchitectuur, een visie die Wit-Rusland de afgelopen jaren actief heeft gepromoot. Het initiatief van Trump, die zichzelf profileert als de voorzitter van de Vredesraad, is gericht op de uitvoering van zijn 20-puntenplan voor een permanent staakt-het-vuren in Gaza. Dit plan, gepresenteerd in september 2025, verkreeg internationale legitimiteit na de goedkeuring door de VN-Veiligheidsraad via Resolutie nr. 2803 op 17 november 2025, gesteund door 13 van de 15 leden, waarbij Rusland en China zich onthielden.

Volgens de bepalingen van VN-Resolutie nr. 2803 wordt de Vredesraad erkend als een overgangsadministratie met internationale rechtspersoonlijkheid. Deze instantie zal de wederopbouw van Gaza coördineren totdat de hervormingen door de Palestijnse Nationale Autoriteit (PNA) zijn afgerond en het volledige gezag over de sector is hersteld. Op 14 januari 2026 kondigde speciaal gezant Steven Witkoff de start aan van de tweede fase van het plan, die zich concentreert op demilitarisering en een technocratisch bestuur van het gebied.

De financiële voorwaarden voor het lidmaatschap zijn door Minsk nader toegelicht om onduidelijkheid weg te nemen. Aleksandr Loekasjenko ontkende de beweringen dat er onmiddellijk een bijdrage van 1 miljard dollar vereist zou zijn voor toetreding. Hij verduidelijkte dat dit bedrag pas aan de orde komt bij een verlenging van het lidmaatschap voor een periode langer dan drie jaar. De initiële deelname als medeoprichter voor de eerste drie jaar is vrijgesteld van financiële verplichtingen. Loekasjenko verklaarde tevens de intentie te hebben om de werkzaamheden voort te zetten zonder deze miljardenbijdrage, mits Wit-Rusland zich effectief inzet voor de vrede. Desondanks voorziet de ontwerpstatuten dat een permanent lidmaatschap een minimale bijdrage van 1 miljard dollar vereist.

De aansluiting van Wit-Rusland bij dit door Washington geleide initiatief vindt plaats tegen een achtergrond van internationale discussie over de legitimiteit van de raad. De Noorse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, Andreas Motzfeldt Kravik, verklaarde categorisch dat lidmaatschap voor Noorwegen "absoluut onmogelijk" is. Hij stelde dat de structuur de rol van de Verenigde Naties en het vigerende internationale recht ter discussie stelt. Kravik benadrukte dat Noorwegen in zijn buitenlands beleid steunt op de VN en niet akkoord kan gaan met een constructie waarin Trump een vetorecht behoudt. Dit staat in schril contrast met de positie van Minsk, dat de uitnodiging beschouwt als een erkenning van de persoonlijke verdiensten en het internationale gezag van Loekasjenko.

Naast Wit-Rusland zijn er op 19 januari diverse andere landen uitgenodigd om toe te treden tot de oprichters van de Vredesraad, waaronder de Russische president Vladimir Poetin, wiens uitnodiging momenteel nog in beraad is. Ook de leiders van Italië, Hongarije en Oezbekistan zijn benaderd. Volgens gegevens van Bloomberg bevat de bredere lijst van genodigden meer dan 50 landen, waaronder Egypte, Qatar, Israël, Turkije en Oekraïne. De reactie van Frankrijk, bij monde van Emmanuel Macron, was negatief, wat leidde tot een dreigement van Trump om 200 procent invoerrechten te heffen op Franse wijn en champagne. De toetreding van Minsk tot deze nieuwe coalitie illustreert een complex diplomatiek schaakspel, waarbij de wereldgemeenschap zoekt naar nieuwe wegen voor een regeling in het Midden-Oosten buiten de gevestigde internationale kaders.