Dòng vốn đổ vào các thị trường mới nổi đạt kỷ lục trong tháng 1 năm 2026: Vai trò then chốt của chiến lược Carry Trade

Viện Tài chính Quốc tế (IIF) vừa công bố dữ liệu cho thấy một làn sóng đầu tư gián tiếp chưa từng có đã đổ vào các thị trường mới nổi trong tháng 1 năm 2026, với tổng giá trị ròng đạt mức 98,8 tỷ USD. Đây là con số cao nhất được ghi nhận trong tháng đầu năm suốt 21 năm qua, vượt xa kỷ lục cũ là 74,4 tỷ USD vào tháng 1 năm 2018 và tăng vọt so với mức 32,6 tỷ USD của tháng 12 năm 2025. Đáng chú ý, việc thu hút vốn vào khu vực này mang tính chọn lọc rất cao, tập trung vào các hành lang tăng trưởng cụ thể như Mexico nhờ hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển sản xuất (reshoring), cũng như một số thị trường riêng lẻ tại châu Á. Điều này cho thấy sự thay đổi trong tư duy nhà đầu tư khi không còn coi các nền kinh tế mới nổi là một khối đồng nhất.

Theo ông Jonathan Fortun, chuyên gia kinh tế cấp cao tại IIF, động lực chính thúc đẩy sự dịch chuyển vốn mạnh mẽ này chính là chiến lược kinh doanh chênh lệch lãi suất (carry trade). Các nhà đầu tư đã tận dụng sự khác biệt đáng kể về lãi suất, đặc biệt là giữa đồng Yên Nhật và đồng Peso Mexico. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Mexico (Banxico), bà Victoria Rodríguez Ceja, xác nhận rằng mức độ biến động thấp trên thị trường đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành các vị thế carry trade, giúp đồng Peso hưởng lợi từ khoảng cách lãi suất giữa Mexico và các nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, các nhà phân tích của IIF cũng đưa ra lời cảnh báo rằng đà tăng trưởng dựa trên carry trade sẽ không thể duy trì bền vững trong dài hạn do tiến trình bình thường hóa chính sách tiền tệ toàn cầu đang tiếp diễn.

Dòng vốn được dự báo sẽ tiếp tục duy trì trạng thái tích cực nếu đồng USD diễn biến thuận lợi và không có các rủi ro đột biến đối với tăng trưởng toàn cầu. Dù vậy, sự phân hóa giữa các quốc gia và các loại công cụ tài chính dự kiến sẽ ngày càng sâu sắc. Trong khi tổng dòng vốn đổ vào cho thấy sự lạc quan của nhà đầu tư, những thách thức cấu trúc vẫn tồn tại, đặc biệt là ở Mỹ Latinh. Tại đây, IIF xác định việc thực hiện nghĩa vụ nợ là vấn đề trọng tâm của năm 2026 trong bối cảnh chi phí tài chính cao và tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức trung bình. Tại Mexico, bất chấp sức hút vốn ngoại, Ngân hàng Trung ương dưới sự lãnh đạo của Thống đốc Rodríguez Ceja tuyên bố vẫn có đủ điều kiện để tiếp tục lộ trình giảm lãi suất mục tiêu, đồng thời cam kết duy trì mục tiêu lạm phát ở mức 3,0%.

Bức tranh kinh tế khu vực Mỹ Latinh nói chung theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) sẽ chứng kiến tốc độ tăng trưởng chậm lại ở mức 2,2% vào năm 2026. Trong bối cảnh dòng vốn kỷ lục đổ vào các thị trường mới nổi, các phân khúc tài sản khác lại ghi nhận sự thận trọng đáng kể. Cụ thể, trong tuần kết thúc vào ngày 7 tháng 1 năm 2026, các quỹ cổ phiếu chỉ thu hút được 2,2 tỷ USD ròng, trong khi các nhà đầu tư đã chuyển hướng kỷ lục 148,5 tỷ USD vào các quỹ thị trường tiền tệ. Sự ưu tiên cho các tài sản ít rủi ro này xuất phát từ những bất ổn địa chính trị gia tăng, liên quan đến các sự kiện như vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và những tuyên bố cứng rắn của nhà lãnh đạo Mỹ Donald Trump về vấn đề Greenland.

Năm 2026 cũng đặt ra thách thức cho Hoa Kỳ khi quốc gia này phải đối mặt với nhu cầu tái cấp vốn khoảng 9,2 đến 9,3 nghìn tỷ USD nợ công trong vòng 12 tháng, chiếm khoảng một phần ba tổng nợ thị trường, với cơ cấu nhu cầu chuyển dịch mạnh sang các tổ chức nội địa. Trái ngược với áp lực tại Mỹ, các quốc gia Mỹ Latinh khác như Chile, Peru và Argentina lại cho thấy kết quả khả quan với sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán và nội tệ vào đầu năm 2026, nhờ giá hàng hóa tăng và các cải cách chính trị, tiêu biểu là tại Argentina. Ở một diễn biến khác, doanh thu ngân sách từ năng lượng của Nga trong tháng 1 năm 2026 đã giảm một nửa, chỉ còn 393,3 tỷ rúp – mức thấp nhất kể từ mùa hè năm 2020, một phần do tác động từ thay đổi chính sách thương mại của Ấn Độ. Như vậy, tháng 1 năm 2026 đã bộc lộ sự tập trung cao độ của dòng vốn vào các khu vực cụ thể dựa trên các yếu tố tiền tệ, ngay cả khi sự mong manh về vĩ mô và địa chính trị vẫn bao trùm nhiều nơi trên thế giới.