Trung Quốc 'đặt chỗ' 203.000 vệ tinh trên quỹ đạo, thách thức sự thống trị của mạng lưới Starlink

Vào những ngày cuối tháng 12 năm 2025, Trung Quốc đã thực hiện một bước đi pháp lý mang tính đột phá khi gửi lên Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) một loạt hồ sơ đăng ký triển khai chòm sao vệ tinh khổng lồ. Theo kế hoạch, quốc gia này dự kiến sẽ đưa khoảng 203.000 thiết bị lên không gian vào giữa thập kỷ 2030. Quy mô của dự án này không chỉ gây kinh ngạc mà còn vượt xa những tham vọng hiện tại của mạng lưới Starlink do tập đoàn SpaceX vận hành, mở ra một chương mới trong cuộc đua giành quyền kiểm soát không gian gần Trái đất.

Phần lớn các yêu cầu đăng ký này, cụ thể là 193.428 vệ tinh, được thực hiện bởi Viện Sử dụng Phổ vô tuyến và Đổi mới Công nghệ (RSDTII). Tổ chức này mới chỉ được đăng ký chính thức tại tỉnh Hà Bắc vào ngày 30 tháng 12 năm 2025, đúng một ngày sau khi các tài liệu quan trọng được gửi tới ITU. Hai hồ sơ chủ chốt mang tên CTC-1 và CTC-2, mỗi hồ sơ bao gồm 96.714 vệ tinh được phân bổ trên 3.660 mặt phẳng quỹ đạo khác nhau. Giới phân tích nhận định rằng đây là một nỗ lực chiến lược nhằm tạo ra các rào cản hành chính và kỹ thuật đối với SpaceX, thay vì là một kế hoạch phóng vệ tinh có thể thực hiện ngay lập tức trong tương lai gần.

Cuộc diễn tập pháp lý này diễn ra trong bối cảnh sự cạnh tranh về tài nguyên quỹ đạo và phổ tần số vô tuyến đang trở nên cực kỳ gay gắt, nơi quyền ưu tiên thường được dành cho những bên nộp đơn sớm nhất. Trước đó, Bắc Kinh đã nhiều lần bày tỏ sự lo ngại về tình trạng quá tải tại quỹ đạo Trái đất thấp do sự bành trướng nhanh chóng của Starlink. Tính đến thời điểm giữa tháng 2 năm 2026, SpaceX đã vượt qua cột mốc 10.000 vệ tinh đang hoạt động, chứng minh năng lực vận hành vượt trội, trong khi dự án Amazon Leo (Project Kuiper) chỉ mới sở hữu hơn 200 thiết bị trên quỹ đạo.

Các chuyên gia pháp lý và kỹ thuật chỉ ra rằng, động thái này của Trung Quốc buộc các kỹ sư phương Tây phải tính toán lại thiết kế thiết bị để đối phó với khả năng gây nhiễu từ các vệ tinh "trên giấy" của Bắc Kinh. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất của các mạng lưới viễn thông Hoa Kỳ. Mặc dù năng lực phóng hiện tại của Trung Quốc chưa thể đáp ứng con số khổng lồ 203.000 vệ tinh, nhưng nó khẳng định tính chất chiến lược dài hạn của các hồ sơ đã nộp. Cùng lúc đó, Trung Quốc vẫn đang thúc đẩy các siêu chòm sao quốc gia khác như dự án nhà nước "Guowang" và dự án "Qianfan" do Thượng Hải hỗ trợ, với mục tiêu mỗi dự án có hơn 10.000 vệ tinh.

Hành động này là một phần trong chiến lược quốc gia dài hạn của Trung Quốc nhằm đảm bảo các nguồn lực thiết yếu trong nền kinh tế không gian tương lai. Trong khi SpaceX đã được Ủy ban Truyền thông Liên bang Hoa Kỳ (FCC) cấp phép cho thêm 7.500 vệ tinh thế hệ thứ hai vào năm 2031, các hồ sơ CTC-1 và CTC-2 của Trung Quốc lại nhắm đến việc dự trữ tài nguyên cho các chòm sao thế hệ kế tiếp. Có thể thấy, sân chơi pháp lý của ITU đang trở thành một đấu trường cho những cuộc đối đầu gián tiếp nhưng vô cùng quan trọng trong việc xác lập quyền làm chủ không gian vũ trụ.

Việc đăng ký số lượng vệ tinh kỷ lục này cho thấy tầm nhìn của Trung Quốc trong việc không để bị tụt hậu trong cuộc cách mạng kết nối toàn cầu. Bằng cách xác lập vị trí ưu tiên trên quỹ đạo ngay từ bây giờ, Bắc Kinh đang tạo ra một thế cờ chiến lược, buộc các đối thủ quốc tế phải đàm phán và phối hợp theo các điều kiện có lợi cho mình. Đây không chỉ là một cuộc đua về công nghệ phóng, mà còn là cuộc chiến về chủ quyền không gian và quản lý tài nguyên số trong kỷ nguyên mới.