Cửa sổ nhìn vào lòng đại dương: Argentina phát hiện rạn san hô khổng lồ tại Tây Nam Đại Tây Dương

Chuyến thám hiểm của Argentina trên tàu nghiên cứu R/V Falkor (too) thuộc Viện Đại dương Schmidt (Schmidt Ocean Institute) đã chính thức khép lại vào tháng 1 năm 2026. Hành trình này không chỉ là một cột mốc khoa học quan trọng mà còn mở ra những trang mới cho bản đồ đa dạng sinh học tại khu vực Tây Nam Đại Tây Dương, mang về những khám phá làm thay đổi sâu sắc nhận thức của con người về thế giới dưới đáy biển sâu.

Một trong những thành tựu rực rỡ nhất của đoàn thám hiểm là việc ghi nhận rạn san hô nước lạnh Bathelia candida lớn nhất từng được biết đến cho đến nay. Với diện tích bao phủ ít nhất 0,4 km² dọc theo thềm lục địa Argentina, phát hiện này gây kinh ngạc cho giới khoa học khi nằm cách vị trí dự đoán ban đầu khoảng 600 km về phía nam. Sự hiện diện bất ngờ này đã mở rộng đáng kể phạm vi cư trú được biết đến của loài chỉ thị cho các hệ sinh thái biển dễ bị tổn thương (VME).

Không chỉ dừng lại ở các rạn san hô, các ống kính máy quay và mẫu vật thu thập được đã hé lộ sự tồn tại của 28 loài sinh vật tiềm năng mới cho khoa học. Danh sách này bao gồm nhiều nhóm sinh vật đa dạng như giun biển, san hô, hải quỳ và các loài không xương sống khác. Đây là minh chứng rõ nét cho việc những "cửa sổ" tri thức mới đang được mở ra ngay trong các buổi truyền hình trực tiếp từ độ sâu hàng nghìn mét dưới mặt nước biển.

Một phát hiện độc lập đầy ấn tượng khác là hệ sinh thái "cold seep" (vùng rò rỉ lạnh) đang hoạt động mạnh mẽ với diện tích khoảng 1 km² ở độ sâu hàng trăm mét. Tại khu vực này, sự sống không phụ thuộc vào ánh sáng mặt trời mà dựa hoàn toàn vào quá trình hóa tổng hợp (chemosynthesis). Cộng đồng sinh vật tại đây vô cùng phong phú và đặc thù, với sự góp mặt của các loài động vật thân mềm, cua và nhiều sinh vật liên kết chặt chẽ trong một mạng lưới năng lượng hóa học độc đáo.

Lần đầu tiên tại lưu vực Argentina, các nhà khoa học đã ghi lại được hiện tượng "whale fall" (xác cá voi rơi xuống đáy biển) ở độ sâu kỷ lục 3890 mét. Sự kiện này tạo ra một "đảo sống" tạm thời giữa lòng đại dương, kích hoạt một chuỗi thức ăn phức tạp và thu hút các cộng đồng sinh vật hiếm gặp. Nổi bật trong số đó là loài giun cộng sinh Osedax – hay còn gọi là "giun ăn xương" – chuyên xử lý xương cá voi và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các hệ sinh thái biển sâu tồn tại lâu dài.

Thiết bị lặn điều khiển từ xa (ROV) SuBastian, với khả năng hoạt động ở độ sâu lên tới 4500 mét, đã ghi lại những hình ảnh hiếm hoi về loài sứa "ma" khổng lồ Stygiomedusa gigantea. Bên cạnh đó, những thước phim còn cho thấy cảnh quan hùng vĩ của các "vườn" san hô cổ thụ, bao gồm loài Paragorgia arborea tại khu vực rãnh Malvinas (Malvinas Trough), minh chứng cho vẻ đẹp nguyên sơ và sự trường tồn của thiên nhiên dưới đáy vực thẳm.

Những khám phá này không đơn thuần là những thông tin gây chấn động về mặt truyền thông, mà là bằng chứng đắt giá về sự kết nối chặt chẽ của sự sống trên hành tinh chúng ta. Từ những "thành phố" san hô đến các ốc đảo hóa năng của hệ sinh thái rò rỉ lạnh, tất cả đều là những hệ thống cực kỳ nhạy cảm, dễ dàng bị tổn thương bởi các tác động ô nhiễm và rất khó để có thể phục hồi một khi đã bị hủy hoại.

Chính vì vậy, công tác lấy mẫu và lập bản đồ chi tiết hiện nay không chỉ mang tính chất thám hiểm lãng mạn hay thuần túy học thuật. Đây thực chất là việc xây dựng nền tảng dữ liệu thiết yếu để con người có thể tương tác, quản lý và bảo vệ đại dương một cách bền vững hơn. Những nỗ lực này giúp chúng ta bảo vệ những kho tàng vô giá mà thiên nhiên đã âm thầm gìn giữ qua hàng triệu năm dưới lòng sâu đại dương.