Okno w głąb oceanu: Argentyńska ekspedycja odkrywa gigantyczną rafę i nieznane gatunki

Argentyńska ekspedycja naukowa, prowadzona na pokładzie nowoczesnego statku badawczego R/V Falkor (too), należącego do Schmidt Ocean Institute, zakończyła się w styczniu 2026 roku. Misja ta przyniosła przełomowe odkrycia, które w znaczący sposób modyfikują dotychczasową mapę bioróżnorodności w rejonie południowo-zachodniego Atlantyku, ukazując bogactwo życia ukryte pod powierzchnią oceanu.

Jednym z najbardziej spektakularnych sukcesów zespołu było udokumentowanie największej znanej dotychczas rafy zimnowodnej gatunku Bathelia candida. Formacja ta, zajmująca powierzchnię co najmniej 0,4 km², rozciąga się wzdłuż argentyńskiego szelfu kontynentalnego. Co istotne, rafa znajduje się około 600 kilometrów dalej na południe, niż wcześniej zakładali naukowcy, co drastycznie przesuwa znane granice występowania tego kluczowego gatunku wskaźnikowego dla wrażliwych ekosystemów morskich (VME).

Podczas prac badawczych naukowcy natrafili na 28 potencjalnie nowych dla nauki gatunków organizmów morskich. Wśród zebranych próbek i materiałów wizualnych znalazły się nieznane dotąd rodzaje robaków, koralowców oraz ukwiałów. Odkrycia te stanowią swoiste „okno” na nieznane dotąd aspekty życia w głębinach, które badacze mogli obserwować niemal w czasie rzeczywistym dzięki zaawansowanej technologii transmisji obrazu.

Kolejnym istotnym znaleziskiem jest aktywny ekosystem typu „cold seep”, czyli zimny wysięk, o powierzchni około 1 km². Na głębokościach sięgających kilkuset metrów życie opiera się tam nie na energii słonecznej, lecz na procesie chemosyntezy. W tym unikalnym środowisku, zasilanym energią chemiczną płynącą z wnętrza ziemi, zaobserwowano liczne populacje małży, krabów oraz całe powiązane z nimi wspólnoty biologiczne, tworzące oazę na dnie oceanu.

W Basenie Argentyńskim, na imponującej głębokości 3890 metrów, po raz pierwszy udokumentowano zjawisko znane jako „whale fall”. Upadek martwego wieloryba na dno oceanu tworzy tymczasową, lecz niezwykle bogatą wyspę życia w głębinowej pustyni. Proces ten uruchamia skomplikowany łańcuch pokarmowy, w którym kluczową rolę odgrywają rzadkie organizmy, takie jak Osedax – symbiotyczne robaki zwane „zjadaczami kości”, które przetwarzają szkielet walenia i umożliwiają funkcjonowanie długowiecznych ekosystemów głębinowych.

Wykorzystując zdalnie sterowany pojazd podwodny (ROV) SuBastian, zdolny do pracy na głębokościach do 4500 metrów, zespół sfilmował rzadką, gigantyczną meduzę „fantomową” Stygiomedusa gigantea. Oprócz tego, kamery zarejestrowały podwodne krajobrazy zdominowane przez starożytne „ogrody koralowe”, w tym okazałe kolonie Paragorgia arborea zlokalizowane w rejonie Malvinas Trough, co rzuca nowe światło na wiek i strukturę tych formacji.

Te naukowe rewelacje to coś więcej niż tylko kolejna sensacja z morskich otchłani; stanowią one namacalny dowód na niezwykłą spójność życia na naszej planecie. Od tętniących życiem koralowych „miast” po chemiczne oazy wokół wysięków – wszystkie te systemy są niezwykle wrażliwe na zanieczyszczenia i bardzo trudne do odtworzenia w przypadku naruszenia ich delikatnej struktury.

Z tego powodu precyzyjne mapowanie dna oraz pobieranie próbek przeprowadzone w styczniu 2026 roku nie jest jedynie przejawem badawczego romantyzmu, lecz koniecznością. Działania te tworzą niezbędną bazę danych dla przyszłej współpracy międzynarodowej i ochrony zasobów morskich. Zrozumienie tych odległych ekosystemów jest kluczowe dla zachowania równowagi biologicznej całego globu w obliczu współczesnych wyzwań ekologicznych.