Thông Tin Chính Thức: Cây Bách Xù Canary Tại Công Viên Quốc Gia Teide Là Cây Lâu Đời Nhất Liên Minh Châu Âu

Các kết quả nghiên cứu được hoàn tất vào năm 2025 đã đưa ra một xác nhận quan trọng: một cây bách xù Canary (Canarian Cedar) đang sinh trưởng trong Khu Bảo tồn Thiên nhiên Teide, thuộc đảo Tenerife, đã đạt đến tuổi thọ đáng kinh ngạc là 1544 năm. Con số này chính thức đưa nó trở thành sinh vật sống lâu đời nhất được ghi nhận trong toàn bộ Liên minh Châu Âu (EU), vượt qua kỷ lục trước đó do cây “Patriarca” nắm giữ, vốn được định tuổi là 1481 năm thông qua phương pháp đo đạc đồng vị Carbon phóng xạ.

Phát hiện này nhấn mạnh giá trị sinh thái vô song của quần thể bách xù Canary trong khu vực công viên. Những cây này được xem là di tích sống sót từ các khu rừng cổ đại từng bao phủ phần lớn diện tích quần đảo Canary. Công viên Quốc gia Teide, chính thức được thành lập vào ngày 22 tháng 1 năm 1954 và có tổng diện tích 189,9 km², còn được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2007, càng làm tăng thêm tầm quan trọng của khám phá thực vật học này.

Dữ liệu về tuổi thọ ấn tượng này được thu thập trong khuôn khổ một dự án bảo tồn môi trường bắt đầu từ năm 2019 và được mở rộng vào năm 2025. Dự án có sự hợp tác chặt chẽ của Quỹ Endesa, Hội đồng Đảo Tenerife (Cabildo de Tenerife) và Đại học Valladolid (UVa). Các nhà khoa học đến từ cơ sở Soria thuộc UVa đã phải sử dụng thiết bị leo núi chuyên dụng để lấy mẫu từ những cây bách xù cổ thụ mọc trên các vách đá hiểm trở, khó tiếp cận. Kết quả phân tích đồng vị Carbon phóng xạ trên 25 mẫu vật được chọn đã hé lộ sự hiện diện của tám cây đại thụ có tuổi đời vượt quá một thiên niên kỷ, trong đó có ba cá thể đã vượt qua ngưỡng 1500 năm.

Trước đây, cây “Patriarca”, với tuổi được xác định là 1481 năm bởi các nhà khoa học từ Đại học Valladolid và Đại học Vua Juan Carlos, đã chứng kiến ít nhất năm lần núi lửa phun trào và sống sót qua cơn bão San Florencio năm 1826. Sức sống phi thường của các loài bách xù đặc hữu này, vốn đã thích nghi hoàn hảo với điều kiện khắc nghiệt của vùng cao nguyên, có lẽ phần lớn là nhờ vào vị trí cheo leo trên vách đá, giúp chúng tránh được những tác động tiêu cực từ hoạt động của con người.

Vị trí độc đáo của những cây này trong Công viên Quốc gia Teide, nơi có những đỉnh núi cao nhất Tây Ban Nha như núi lửa Teide (cao 3718 m) và Pico Viejo (cao 3135 m), là minh chứng rõ ràng cho khả năng phục hồi và sức bền bỉ đáng kinh ngạc của chúng. Trong bối cảnh nghiên cứu về cây cối sống lâu năm tại châu Âu, phát hiện năm 2025 này đã thiết lập một tiêu chuẩn mới, vượt qua mọi dữ liệu trước đó. Hoạt động khoa học trong lĩnh vực di truyền học rừng và tuổi thọ cây cối ở châu Âu tiếp tục được khẳng định, điển hình là Hội nghị tổng kết EvolTree & FORGENIUS được tổ chức tại Madrid vào tháng 11 năm 2025.