Avrupa Birliği'nin En Yaşlı Ağacı: Teide Milli Parkı'ndaki Kanarya Sediri

2025 yılında tamamlanan kapsamlı araştırmalar neticesinde, Tenerife Adası'ndaki Teide Milli Parkı'nda bulunan bir Kanarya sedirinin 1544 yıllık bir yaşa ulaştığı resmen kanıtlandı. Bu inanılmaz rakam, onu Avrupa Birliği sınırları içerisindeki en uzun ömürlü ağaç yapıyor. Bu keşif, daha önceki rekor sahibi olan ve radyokarbon analizine göre 1481 yaşında olduğu belirlenen 'Patriark' adlı ağacın rekorunu resmen geçersiz kıldı.

Bu bulgu, parktaki Kanarya sediri popülasyonunun taşıdığı eşsiz ekolojik değeri bir kez daha gözler önüne seriyor. Bu ağaçlar, bir zamanlar takımadaların geniş bölgelerini kaplayan kadim ormanların yaşayan kalıntıları niteliğindedir. 22 Ocak 1954 tarihinde kurulan ve 189,9 kilometrekarelik bir alanı kapsayan Teide Milli Parkı, 2007 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmişti. Bu statü, söz konusu botanik keşfin önemini daha da artırmaktadır.

Yaş tespitine yönelik veriler, 2019 yılında başlayan ve 2025 yılında Endesa Vakfı, Tenerife Cabildo'su ve Valladolid Üniversitesi'nin (UVa) katılımıyla genişletilen bir koruma projesi kapsamında elde edildi. UVa'nın Soria kampüsünden araştırmacılar, yaşlı sedirlerin zorlu kayalık çıkıntılarında bulunan örneklerini toplamak için özel dağcılık ekipmanlarından yararlandılar. Toplamda 25 örneğin radyokarbon yöntemiyle analiz edilmesi sonucunda, bin yılı aşan sekiz adet uzun ömürlü ağaç tespit edildi; bu ağaçlardan üçünün yaşı ise 1500 yıl sınırını geçmiş durumdadır.

Daha önce Valladolid Üniversitesi ile Kral Juan Carlos Üniversitesi bilim insanları tarafından 1481 yaşında olduğu belirlenen 'Patriark' ağacının, kayıtlara göre beş büyük volkanik patlamaya ve 1826'daki San Florencio fırtınasına tanıklık ettiği biliniyor. Bu endemik sedirlerin olağanüstü hayatta kalma gücü, büyük ölçüde yüksek rakımlı coğrafyanın sert koşullarına adapte olmalarından ve kayalıkların erişilemezliğinin insan etkisinden korunma sağlamasından kaynaklanıyor gibi görünüyor.

Söz konusu ağaçların, İspanya'nın en yüksek noktaları olan Teide Yanardağı (3718 metre) ve Pico Viejo (3135 metre) zirvelerini de bünyesinde barındıran Teide Milli Parkı'ndaki benzersiz konumu, onların sarsılmaz direncini kanıtlar niteliktedir. Avrupa ağaç yaşlanması bilimi bağlamında, 2025 yılındaki bu keşif, önceki tüm verileri geride bırakarak yeni bir ölçüt belirliyor. Avrupa'daki orman genetiği ve uzun ömürlülük alanındaki bilimsel faaliyetler, özellikle Kasım 2025'te Madrid'de gerçekleştirilen EvolTree & FORGENIUS nihai konferansı ile de teyit edilmektedir.