Tàu phá băng Ukraine 'Noosphere' lần đầu tiên vận chuyển hàng hóa đến trạm 'Rothera' của Anh vượt Vòng Nam Cực

Trong hành trình mùa Nam Cực lần thứ năm của mình, tàu nghiên cứu khoa học Ukraine mang tên 'Noosphere' đã hoàn thành một cột mốc hậu cần lịch sử. Vào tháng 12 năm 2025, con tàu phá băng này đã lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua Vòng Nam Cực để chuyên chở nhân sự và các nhu yếu phẩm thiết yếu đến căn cứ nghiên cứu 'Rothera' của Anh.

Nhiệm vụ này, đặt dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng Andriy Starish, được xem là thử thách phức tạp nhất cho đến nay, qua đó khẳng định trình độ chuyên môn cao của đội tàu khoa học Ukraine. Việc tiếp cận 'Rothera' đòi hỏi thủy thủ đoàn phải thể hiện sự chính xác hàng hải phi thường. Trên tuyến đường đi qua vịnh Margaret Bay, nằm ở bờ biển phía tây của Bán đảo Nam Cực, tàu đã phải mất hơn hai giờ để điều động khéo léo giữa các trường băng dày đặc. 'Noosphere' đã di chuyển khoảng 300 kilômét về phía nam so với trạm 'Akademik Vernadsky' của Ukraine, vốn tọa lạc ở phía bắc Vòng Nam Cực.

Trạm 'Rothera' của Anh, tọa lạc trên Đảo Adelaide, là cơ sở khoa học lớn nhất của Vương quốc Anh tại Nam Cực. Vào mùa hè, nơi đây có thể tiếp nhận tới một trăm chuyên gia, nhưng con số này giảm xuống còn 22 người vào mùa đông. Hoạt động hậu cần quan trọng nhằm cung cấp hàng hóa và luân chuyển các nhà thám hiểm đến 'Rothera' đã được thực hiện nhờ vào việc mở rộng hợp tác quốc tế, một yếu tố then chốt của chuyến thám hiểm hiện tại.

Trong mùa này, 'Noosphere' còn tham gia vào các chương trình khoa học chung với Mexico và Colombia, tập trung nghiên cứu các quá trình ấm lên đang diễn ra tại Nam Đại Dương. Cụ thể, các nhà hải dương học đã tiến hành khảo sát 'sóng nhiệt biển' – những hiện tượng bất thường phát sinh do sự nóng lên toàn cầu, ngay cả trong vùng nước lạnh giá của Nam Cực. Các nhà địa chất, phối hợp với đồng nghiệp Mexico, đã sử dụng thiết bị đa lõi (multicorer) để thu thập các trầm tích đáy biển. Dữ liệu này sẽ giúp tái tạo lại khí hậu cổ đại trong hàng trăm và hàng nghìn năm qua. Để phân tích chính xác hơn, các phép đo đã được thực hiện tại 12 điểm khác nhau trên Nam Đại Dương bằng đầu dò CTD, ghi lại các thông số về nhiệt độ, độ mặn, mức độ oxy và độ axit.

Mặc dù con tàu buộc phải đặt căn cứ tại Cape Town (Cộng hòa Nam Phi) do tình hình địa chính trị hiện tại, hoạt động khoa học không những được duy trì mà còn được đẩy mạnh. Chuyến hải trình Nam Cực lần thứ năm của 'Noosphere' hứa hẹn sẽ là chuyến đi kỷ lục về khối lượng nghiên cứu được tiến hành và số lượng đối tác quốc tế tham gia, qua đó củng cố vị thế của Ukraine trong lĩnh vực khoa học cực địa toàn cầu. Sau khi hoàn tất chuyến thăm 'Rothera', tàu phá băng đã bắt đầu hành trình quay trở lại trạm 'Akademik Vernadsky', tiếp tục thu thập dữ liệu trên đường đi.

Các nghiên cứu tại Nam Đại Dương mang ý nghĩa toàn cầu sâu sắc, bởi vì khu vực này hấp thụ khoảng 40% lượng khí thải CO2 do con người tạo ra, đóng vai trò then chốt trong việc kiềm chế sự nóng lên của hành tinh. Sứ mệnh của 'Noosphere' đang đóng góp thiết thực vào việc thấu hiểu các quy trình khí hậu phức tạp ở quy mô hành tinh.