Japonya Stratejik Hamle: Pasifik'in 6000 Metre Derinliğinden Nadir Toprak Elementleri Başarıyla Çıkarıldı

Japon hükümeti, 2 Şubat 2026 tarihinde yaptığı resmi açıklamayla, Pasifik Okyanusu'nun 6000 metre derinliğinden nadir toprak elementleri (REE) açısından zengin dip çamuru tortularının başarıyla çıkarıldığını teyit etti. Dünyada bu derinlikte gerçekleştirilen ilk başarılı ekstraksiyon operasyonu olma özelliğini taşıyan bu girişim, Japonya'nın ekonomik güvenliğini pekiştirme ve Çin Halk Cumhuriyeti'nden yapılan ithalata olan kronik bağımlılığı azaltma yolunda hayati bir stratejik hamle olarak değerlendiriliyor.

Söz konusu numune toplama görevi, 11 Ocak ile 14 Şubat 2026 tarihleri arasında, Japonya'nın münhasır ekonomik bölgesi içerisinde yer alan Minami-Torishima adası açıklarında icra edildi. Operasyonun merkezinde, Japonya Deniz-Yer Bilimleri ve Teknoloji Ajansı (JAMSTEC) tarafından işletilen ve deniz tabanının 7000 metre altına kadar sondaj yapabilme kapasitesine sahip olan bilimsel sondaj gemisi «Chikyu» yer aldı. Gemi, bu kritik misyonu yerine getirmek amacıyla Ocak 2026'da çalışma sahasına ulaşarak sabitleme işlemlerine başlamış ve operasyonu başarıyla tamamlamıştır.

Minami-Torishima bölgesindeki yatakların potansiyeline ilişkin yapılan ön değerlendirmeler, bölgenin 16 milyon tondan fazla nadir toprak elementi rezervine sahip olabileceğini ve bu durumun bölgeyi dünyanın en büyük rezervlerinden biri haline getirebileceğini gösteriyor. Özellikle elektrikli araçların, gelişmiş elektronik cihazların ve savunma sistemlerinin üretiminde kullanılan güçlü mıknatısların vazgeçilmez bileşenleri olan neodimyum ve disprozyum gibi elementler, bu rezervin stratejik değerini en üst seviyeye çıkarmaktadır.

Küresel nadir toprak elementi üretimi ve işlenmesinde Çin'in sahip olduğu baskın kontrol, Tokyo yönetimi için kaynak çeşitlendirmesini en önemli ulusal öncelik haline getirmiş durumdadır. Kabine Genel Sekreter Yardımcısı Ozaki Masanao, benzer görüşteki ülkelerle yapılacak ortak geliştirmeler ve tedarik zinciri çeşitlendirmesi yoluyla istikrarlı bir akış sağlama kararlılığını vurguladı. Bu jeopolitik gereklilik, Başbakan Sanae Takaichi'nin Kasım 2025'te Tayvan meselesine dair yaptığı açıklamaların ardından Pekin'in Japonya'ya yönelik çift kullanımlı ürünlerin ihracatını kısıtlamasıyla daha da kritik bir boyuta ulaştı.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nden araştırmacı Takahiro Kamisuna, yerli kaynaklardan sağlanacak istikrarlı üretimin iç tedarik zincirlerini güvence altına alacağını ve Çin'e olan bağımlılığı önemli ölçüde düşüreceğini belirtti. Bilim dünyası bu gelişmeyi büyük bir teknolojik başarı olarak selamlarken, çevre aktivistleri derin deniz madenciliğinin hassas deniz ekosistemleri üzerindeki olası olumsuz etkilerine dair endişelerini dile getirmeye devam ediyor. Japonya, projenin ticari boyutunu genişletmek amacıyla 2027 yılında günde 350 tona kadar çamur çıkarmayı hedefleyen daha kapsamlı bir pilot test gerçekleştirmeyi planlıyor.

6000 metre derinlikte tespit edilen yüksek element konsantrasyonu ve bu derinlikten başarılı bir şekilde malzeme çıkarılması, teknolojik egemenlik yolunda ilerleyen Japonya'nın kaynak güvenliğinde yeni bir sayfa açıyor. Bu operasyonel başarı, ülkenin gelecekteki endüstriyel bağımsızlığı ve yüksek teknoloji üretimindeki sürdürülebilirliği için bir dönüm noktası niteliği taşıyor.