2025 AB Göç İstatistikleri: Düzensiz Geçişlerde ve İltica Başvurularında Belirgin Azalma

Viyana merkezli Uluslararası Göç Politikaları Geliştirme Merkezi (ICMPD), 19 Ocak 2026 tarihinde yayımladığı kapsamlı "Migration Outlook" raporuyla Avrupa'nın göç dinamiklerindeki çarpıcı değişimi kamuoyuna duyurdu. 2025 yılına ait verilerin mercek altına alındığı bu rapor, Haziran 2026'da tam anlamıyla yürürlüğe girmesi beklenen AB Göç ve İltica Paktı öncesinde, kıta genelindeki göç hareketliliğinde önemli bir yavaşlama yaşandığını ortaya koyuyor.

ICMPD tarafından paylaşılan istatistiklere göre, 2025 yılında Avrupa Birliği üye ülkelerine yönelik düzensiz varışlarda yüzde 26 oranında bir düşüş kaydedilirken, resmi iltica başvuruları da yüzde 21 oranında azaldı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bu gerilemenin 2024 yılında ana göç rotalarında gözlemlenen yüzde 37'lik düşüşün bir devamı niteliğinde olduğunu vurguladı. Ayrıca, başvurusu reddedilen üçüncü ülke vatandaşlarının geri gönderilme oranının 2025 yılında yüzde 27 seviyesine ulaştığı bildirildi. Frontex'in 2025 yılının ilk 11 ayını kapsayan verileri ise Avrupa'ya yasa dışı giriş yapanların toplam sayısının yaklaşık 166 bin kişiye gerilediğini teyit ediyor.

İstatistiklerdeki bu iyileşmenin arkasındaki en belirleyici unsurlardan biri, 2024 yılının sonunda Suriye'deki otoriter rejimin devrilmesi ve buna bağlı olarak Suriyeli sığınmacı sayısındaki ani azalma oldu. 1 Ocak 2026 itibarıyla ICMPD Genel Direktörlüğü görevini devralan Susanne Raab, mevcut tablonun olumlu görünmesine rağmen, küresel çatışmaların 87'den fazla ülkeyi etkileyerek tarihi zirvelere ulaştığını hatırlattı. Raab, temel göç nedenlerinin hala istikrarsızlığını koruduğunu belirterek, 2025 yılındaki bu düşüşün geçici bir durum olabileceği konusunda ihtiyatlı bir yaklaşım sergiledi.

2026 yılı için on temel göç meselesini analiz eden ICMPD raporu, mevcut düşüş eğiliminin Göç ve İltica Paktı'nın pratik uygulamasına geçilmesi için gerekli ivmeyi sağlaması gerektiğini savunuyor. Susanne Raab, Avrupa'nın bu "nefes alma" dönemini sınırlarda operasyonel hazırlığı artırmak ve adil, etkili geri dönüş prosedürlerini yerleştirmek için bir fırsat olarak kullanması gerektiğini ifade etti. 2024 yılında kabul edilen bu paktın hayata geçirilmesi, kabul, tarama ve geri gönderme süreçlerinde tek tip kurallar getirerek 2026 yılında AB için en büyük kurumsal sınav olacak.

ICMPD analizi ayrıca, göç politikasında "gerçekçi bir dönüşe" ve iş gücü göçünün AB jeopolitiğindeki artan stratejik önemine işaret ediyor. Beceri odaklı yaklaşımların ön plana çıktığı bu dönemde, Libya'nın ana çıkış noktası olmaya devam ettiği Orta Akdeniz rotasında yasa dışı geçişlerin yüzde 28 oranında artması dikkat çekici bir istisna oluşturdu. Suriye bağlamında ise, Esad rejiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinin ardından, BMMYK verilerine göre Aralık 2024 sonu itibarıyla 58.400'den fazla mülteci ülkesine geri döndü; ancak bölgedeki yerel çatışmalar nedeniyle uzun vadeli geri dönüşler konusundaki belirsizlik hala ciddiyetini koruyor.

Sonuç olarak, 2025 yılı verileri Avrupa için göç yönetiminde bir dönüm noktası teşkil etse de, küresel siyasi istikrarsızlıklar bu tablonun kalıcılığı üzerinde soru işaretleri bırakıyor. AB'nin 2026 yılındaki temel hedefi, yeni yasal düzenlemeleri başarıyla uygulayarak hem sınır güvenliğini sağlamak hem de insani krizlere karşı daha dirençli bir sistem inşa etmek olacaktır.