Statystyki migracyjne w UE: Znaczący spadek liczby przyjazdów w 2025 roku

Wiedeń stał się miejscem publikacji najnowszego raportu „Migration Outlook”, który 19 stycznia 2026 roku przedstawiło Międzynarodowe Centrum Rozwoju Polityki Migracyjnej (ICMPD). Dokument ten rzuca nowe światło na dynamiczne zmiany w europejskich trendach migracyjnych, jakie miały miejsce w ciągu całego 2025 roku. Odnotowane w raporcie tendencje spadkowe zbiegają się w czasie z intensywnymi przygotowaniami do pełnego wdrożenia Paktu UE o migracji i azylu, co ma nastąpić w czerwcu 2026 roku.

Analizy dostarczone przez ICMPD wskazują, że w 2025 roku państwa członkowskie Unii Europejskiej odnotowały spadek liczby nieuregulowanych przyjazdów o 26 procent. Równolegle, o 21 procent zmniejszyła się liczba składanych wniosków o azyl. Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, podkreśliła, że te pozytywne zmiany są kontynuacją trendu z 2024 roku, kiedy to na kluczowych szlakach migracyjnych odnotowano spadek o 37 procent. Warto również zwrócić uwagę na efektywność procedur powrotowych – w 2025 roku wskaźnik powrotów osób, których wnioski odrzucono, wyniósł 27 procent. Według danych agencji Frontex, obejmujących pierwsze 11 miesięcy 2025 roku, całkowita liczba nielegalnych przekroczeń granic Europy spadła do poziomu około 166 tysięcy osób.

Jednym z decydujących czynników wpływających na poprawę statystyk był upadek autorytarnego reżimu w Syrii pod koniec 2024 roku. Wydarzenie to doprowadziło do gwałtownego zmniejszenia liczby syryjskich wniosków o ochronę międzynarodową. Susanne Raab, która 1 stycznia 2026 roku objęła stanowisko Dyrektor Generalnej ICMPD, zaznaczyła jednak, że optymistyczne dane nie powinny uśpić czujności decydentów. Zwróciła uwagę na fakt, że fundamentalne przyczyny migracji pozostają niestabilne, a globalna skala konfliktów zbrojnych osiągnęła historyczne maksima, dotykając ponad 87 państw. Sugeruje to, że obecne uspokojenie sytuacji może mieć charakter jedynie przejściowy.

Raport ICMPD, analizujący dziesięć najważniejszych kwestii migracyjnych na rok 2026, wskazuje, że obecny spadek liczby przyjazdów powinien stać się impulsem do sprawnego wdrożenia Paktu o migracji i azylu. Susanne Raab zaakcentowała, że Europa musi wykorzystać ten czas względnego spokoju na wypracowanie pełnej gotowości operacyjnej na granicach oraz wprowadzenie sprawiedliwych i skutecznych procedur powrotowych. Implementacja przepisów przyjętych w 2024 roku będzie dla Unii Europejskiej kluczowym testem w 2026 roku, wprowadzając ujednolicone zasady przyjmowania, weryfikacji oraz odsyłania migrantów.

Eksperci ICMPD dostrzegają w polityce migracyjnej wyraźny „zwrot realistyczny”, w którym coraz większą rolę odgrywa migracja zarobkowa oraz podejście oparte na konkretnych umiejętnościach zawodowych. Mimo ogólnych spadków sytuacja na szlaku w środkowej części Morza Śródziemnego pozostaje trudna – tam, przy Libii jako głównym punkcie startowym, odnotowano wzrost liczby nielegalnych przepraw o 28 procent. W odniesieniu do Syrii, dane UNHCR wskazują, że od upadku reżimu Asada 8 grudnia 2024 roku, do kraju powróciło ponad 58 400 uchodźców (stan na koniec grudnia 2024). Niemniej jednak, trwające lokalne walki sprawiają, że perspektywa długofalowych powrotów pozostaje obarczona dużą niepewnością.