Migratiestatistieken EU tonen aanzienlijke daling in 2025

Op 19 januari 2026 publiceerde het International Centre for Migration Policy Development (ICMPD) in Wenen het rapport "Migration Outlook". Dit document werpt een gedetailleerd licht op de veranderende migratiedynamiek binnen Europa gedurende het jaar 2025. De gepresenteerde cijfers wijzen op een opmerkelijke afname van de belangrijkste migratie-indicatoren, wat precies samenvalt met de intensieve voorbereidingen op de volledige inwerkingtreding van het EU-pact voor migratie en asiel in juni 2026.

Uit de gegevens van het ICMPD blijkt dat de lidstaten van de Europese Unie in 2025 een daling van 26 procent zagen in het aantal irreguliere aankomsten aan de buitengrenzen. Tegelijkertijd nam het totale aantal ingediende asielaanvragen met 21 procent af. Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, merkte op dat deze neerwaartse trend volgt op een eerdere daling van 37 procent in 2024 langs de meest cruciale migratieroutes. Bovendien steeg het percentage van de daadwerkelijke terugkeer van onderdanen uit derde landen, wier asielverzoek was afgewezen, in 2025 naar een niveau van 27 procent. Volgens statistieken van Frontex over de eerste elf maanden van 2025 daalde het totale aantal illegale grensoverschrijdingen naar Europa tot ongeveer 166.000 personen.

Een bepalende factor achter deze statistische verbetering was de val van het autoritaire regime in Syrië aan het einde van 2024, wat een drastische vermindering van het aantal Syrische asielverzoeken teweegbracht. Susanne Raab, de nieuwe directeur-generaal van het ICMPD die haar functie op 1 januari 2026 aanvaardde, benadrukte echter dat de fundamentele oorzaken van wereldwijde migratie onverminderd instabiel blijven. Met internationale conflicten die historische records bereiken en meer dan 87 landen treffen, waarschuwt zij dat de daling van 2025 mogelijk slechts een tijdelijk fenomeen is in een verder onrustig mondiaal landschap.

In het rapport van het ICMPD, waarin tien kernvraagstukken voor migratie in 2026 worden geanalyseerd, wordt gesteld dat de huidige afname de benodigde impuls moet geven aan de praktische uitvoering van het Pact over Migratie en Asiel. Susanne Raab legde de nadruk op het feit dat Europa deze huidige "adempauze" moet gebruiken om de operationele paraatheid aan de grenzen te optimaliseren en eerlijke, effectieve terugkeerprocedures te implementeren. De volledige uitrol van dit pact, dat oorspronkelijk in 2024 werd aangenomen, zal in 2026 een cruciale test vormen voor de Europese Unie door de introductie van geünificeerde regels voor de opvang, screening en terugkeer van migranten.

De analyse van het ICMPD wijst tevens op een groeiende "realistische wending" in het Europese migratiebeleid, waarbij de rol van arbeidsmigratie en een op vaardigheden gebaseerde benadering steeds belangrijker worden binnen de geopolitieke strategie. Ondanks de algemene daling was er op de route via de centrale Middellandse Zee, waar Libië het belangrijkste vertrekpunt blijft, sprake van een stijging van 28 procent in het aantal illegale oversteken. Wat betreft de situatie in Syrië: sinds de val van het Assad-regime op 8 december 2024 zijn er volgens gegevens van de UNHCR eind december 2024 al meer dan 58.400 vluchtelingen naar hun land teruggekeerd, hoewel er grote onzekerheid blijft bestaan over de stabiliteit op lange termijn vanwege aanhoudende lokale vijandelijkheden.