Japonya'da Buzdolabı Düzeniyle Gıda İsrafını Azaltma Stratejisi

Japonya menşeli, görsel odaklı basit bir metodoloji, hane halkı gıda israfını önemli ölçüde düşürmeyi hedefliyor. Bu yaklaşım, özellikle son kullanma tarihi yaklaşan ürünlerin farkındalığını artırarak yaygın bir sorun olan unutulmuş gıdaların önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

Tokyo'daki araştırmacılar tarafından desteklenen bu organizasyonel strateji, pilot topluluklarda gıda israfında %20'ye varan potansiyel düşüşler sergiledi. Bu, küresel çapta endişe yaratan hane halkı gıda israfı sorununa karşı somut bir çözüm sunmaktadır; örneğin, Birleşik Krallık'ta israfın yaklaşık %60'ı konutlarda gerçekleşmektedir. Uygulamanın temelini, buzdolabında acil tüketim gerektiren yiyecekler için özel bir alan tahsis etmek oluşturur.

Bu ayrılmış bölge, genellikle parlak ve renkli bantlarla belirginleştirilerek, o bölümdeki gıdaların öncelikli olduğunu vurgular. Bu görsel işaretleme, tüketicilerin buzdolabının derinliklerine itilmiş ve gözden kaçma riski taşıyan ürünleri anında fark etmesini sağlar. Bu strateji, gıdaların unutulması nedeniyle bozulmasını önlemeye odaklanarak, kaynakların daha etkin kullanımını teşvik eder.

Japonya'da hane halkı gıda israfı, 2021'de ülkenin toplam 5,2 milyon tonluk gıda atığının yaklaşık %47'sini oluşturmuştur. Bu düzenleme, genellikle şeffaf, kapaksız tepsiler kullanılarak hayata geçirilir ve bu tepsiler görünür yerlere yerleştirilir, böylece yiyecekler istiflenip gizlenmekten kurtulur ve kolayca erişilebilir hale gelir.

Bu pratik organizasyonel taktik, Japon kültüründe derin köklere sahip olan ve israf edilen kaynaklar için sembolik bir özür niteliği taşıyan 'mottainai' kavramını da bünyesinde barındırır. 'Mottainai', bir şeyin israf edilmesinin üzüntüsünü ifade eden ve Budist öğretilerden beslenen bir felsefedir. Nobel Barış Ödülü sahibi Kenyalı çevreci Wangari Maathai, bu kavramı küresel çapta tanıtarak, onu "azalt, yeniden kullan, geri dönüştür ve saygı göster" anlamına gelen dördüncü 'R' olarak tanımlamıştır.

Bu görsel düzenleme yöntemi, gıda israfının temel nedenlerinden biri olan buzdolabı içi 'kaybı'na doğrudan bir müdahaledir. Japonya, tükettiği gıdanın yaklaşık üçte ikisini ithal ettiğinden, gıda israfını önleme çabaları ulusal sürdürülebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. Bu yaklaşım, teknolojik atılımlara veya düzenleyici müdahalelere ihtiyaç duymadan, milyonlarca hanede uygulandığında önemli bir kaynak tasarrufu anlamına gelen kolektif bir kaynak yönetimi biçimi olarak işlev görür.