Köpeklerin Beyinleri İnsan Seslerini Ayırt Ettiğini Araştırmalar Doğruluyor

Evcil köpeklerin insan seslerini diğer seslerden ayırt etme yeteneği, son araştırmalarla bir kez daha teyit edildi. Bulgular, köpeklerin beyinlerinin hem insan hem de köpek vokalizasyonlarını belirgin ve farklı nöral yollarla işlediğini ortaya koyuyor. Bu keşif, türler arası iletişimdeki derinliği anlamak açısından önemli bir kilometre taşı teşkil etmektedir. Köpeklerin, özellikle birincil bakıcılarıyla kurdukları yoğun etkileşimler sayesinde, sahiplerinin sesini diğerlerinden daha iyi tanıma performansında belirgin bir iyileşme sergilediği gözlemlenmiştir.

Budapeşte'deki Eötvös Loránd Üniversitesi'nde (ELTE) görevli araştırmacılar, EEG (Elektroensefalografi) teknolojisini kullanarak köpeklerin beyin aktivitesini inceledi. Elde edilen veriler, köpekler insan konuşmasını dinlediğinde ile köpek havlamalarını duyduğunda beyin aktivitesinde net bir ayrım olduğunu gösterdi. Türler arası ses ayrımının köpeklerde bu biçimde tespit edilmesi ilk kez gerçekleşirken, bu ayrımın sesin başlangıcından itibaren yalnızca 250 milisaniye gibi kısa bir sürede nöral düzeyde ortaya çıktığı belirlendi.

ELTE İletişim Nörolojisi Laboratuvarı başkanı Andics Attila'nın belirttiği gibi, bu alandaki ilk araştırmalardan biri, köpeklerin sahiplerinin sesini ayırt etmek için insanlar ile aynı ses özelliklerinin yalnızca bir kısmını kullandığını gösteriyor. Araştırmacılar, bu yeteneği test etmek amacıyla 28 köpek ve sahipleri üzerinde bir deney gerçekleştirdi. Bu deneyde köpeklerden, saklambaç benzeri bir oyunda, kendilerine seslenen iki alandan birinde saklanan sahiplerini bulmaları istendi. Kokunun ayırt etme üzerindeki etkisini ortadan kaldırmak için, sahiplerin ses kayıtları yabancıların saklandığı yerden çalındı ve köpeklerin yönelimi gözlemlendi.

Elde edilen sonuçlar, köpeklerin sahiplerini yalnızca sesleri üzerinden bulma konusunda yüzde 82 gibi yüksek bir başarı oranına ulaştığını kanıtladı. Bu durum, köpeklerin sesli ipuçlarına verdikleri tepkilerin, yalnızca öğrenilmiş davranışların ötesinde, daha derin bilişsel süreçlere dayandığını işaret ediyor. Ayrıca, köpeklerin beyinlerinin, tıpkı insanlarda olduğu gibi, dili hiyerarşik olarak işlediği ve kelimeler ile ses tonunu beyinde farklı bölgelerde aktive ettiği biliniyor; kelimeler daha yüksek kortikal seviyelerde, tonlamalar ise subkortikal bölgelerde işleniyor.

Bu türden karşılaştırmalı nörobilim çalışmaları, memelilerde vokal sosyal algının nöral süreçlerini anlamak için önemli bir temel sunmaktadır. Bu keşifler, köpeklerin bilişsel kapasitelerinin derinliğini vurgulamaktadır; zira köpeklerin beyinlerinin koku analizi için ayrılmış önemli bir kısmı bulunmasına rağmen, ses işleme yetenekleri de dikkat çekicidir. ELTE bünyesindeki Aile Köpeği Projesi, 1990'larda kurulmuş olup, köpek davranışları ve bilişi alanında dünyanın önde gelen araştırma gruplarından biri olarak kabul edilmektedir.