Veri Bilimcisi Tarafından Geliştirilen Kişiselleştirilmiş mRNA Kanser Aşısı, Bir Köpekte Tümörde Yüzde 75 Küçülme Sağladı

Avustralya'da, veri bilimi uzmanı Paul Conyngham'ın öncülük ettiği bir veteriner tıp uygulaması, terminal evre mast hücreli kanserle mücadele eden Staffordshire Bull Terrier kırması Rosie adlı köpeğe uygulanan kişiselleştirilmiş bir mRNA kanser aşısıyla sonuçlandı.

Geleneksel tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı bu kritik durumda, Conyngham, 17 yıllık makine öğrenimi deneyimini kullanarak veriye dayalı bir çözüm hattı oluşturdu. Rosie'ye 2024 yılında teşhis konulan agresif mast hücreli kanser, ameliyat ve kemoterapi ile ilerlemesi yavaşlatılsa da tümörlerin küçülmesini sağlayamamıştı. Bu yenilikçi girişim, kişiselleştirilmiş tıbbın hayvan sağlığı alanındaki potansiyelini ve yapay zekanın biyofarmasötik tasarımındaki hızlandırıcı rolünü gözler önüne seriyor.

Bu öncü çalışmanın ilk adımı, Yeni Güney Galler Üniversitesi'ndeki (UNSW) Ramaciotti Genomik Merkezi aracılığıyla Rosie'nin tümör DNA'sının dizilenmesi oldu; bu süreç yaklaşık 3.000 Avustralya Doları tuttu. Conyngham, Rosie'nin sağlıklı DNA'sını tümör DNA'sı ile karşılaştırarak kansere neden olan zararlı mutasyonları tespit etti. Bu aşamada, OpenAI'ın ChatGPT'si bir araştırma asistanı olarak devreye girdi; biyomedikal literatürde yol gösterme, analiz adımlarını planlama ve gerekli uzmanlara yönlendirme konularında destek sağladı. Ayrıca, Google DeepMind tarafından geliştirilen AlphaFold yapay zeka programı, mutasyona uğramış proteinlerin üç boyutlu yapılarını modellemek ve potansiyel terapötik hedefleri belirlemek için kullanıldı.

Kritik hedeflerin seçimi için Conyngham'ın kendi makine öğrenimi algoritmaları devreye girdi; bu algoritmalar, vücutta en güçlü bağışıklık tepkisini tetikleme olasılığı en yüksek olan neoantijenleri belirledi. Elde edilen bu veriler, UNSW RNA Enstitüsü Direktörü Profesör Pall Thordarson'un ekibine iletildi. Thordarson ve ekibi, Conyngham'ın tasarladığı genetik dizilimi kullanarak fiziksel mRNA aşısını iki aydan kısa bir sürede sentezledi. Bu iş birliği, Thordarson'un ekibinin daha önce terapötik amaçlarla yüzlerce farklı mRNA molekülü üretmiş olmasına rağmen, bir kanser aşısı üzerindeki ilk çalışmaları olması açısından dikkat çekicidir.

Deney aşamasındaki aşı, Queensland Üniversitesi'nden Profesör Rachel Allavena tarafından, ülkede bu tür deneyler için geçerli etik onaya sahip tek veteriner araştırmacı olarak, Aralık 2025'te Rosie'ye uygulandı. Uygulamanın ardından, ilk sonuçlar Ocak 2026'da alındı; tümörün yarısı küçülmüş, Rosie'nin tüyleri parlaklaşmış ve çitlerin üzerinden atlayarak tavşan kovalama gibi kaybolmuş olan hareket kabiliyetini geri kazanmıştır. Mart 2026 itibarıyla, tümörlerden birinin yaklaşık yüzde 75 oranında küçüldüğü rapor edildi. Bu iyileşme, Rosie'nin yeniden enerji kazanmasıyla somutlaştı; bu durum, kişiselleştirilmiş yaklaşımın potansiyelini vurgulamaktadır.

Bu tekil vaka çalışması, insan kanser tedavileri için de önemli çıkarımlar sunmaktadır. MD Anderson Kanser Merkezi'nden hekim-bilim insanı Steven Hsesheng Lin, Conyngham'ın ChatGPT'yi dizilimi belirlemek ve RNA aşısını üretmek için kullanmasını ve bunu hızlıca hayata geçirmesini son derece ilginç bulduğunu belirtti. Lin, insanlarda kişiselleştirilmiş mRNA aşılarının şu anda akciğer kanseri olan hastalarda immün kontrol noktası inhibitörleri ile tedavinin ardından neoadjuvan tedaviler olarak kullanımını araştıran bir Faz III klinik çalışmasının devam ettiğini ekledi. Bu tür bir kişiselleştirilmiş tıp, her hasta veya hayvan için tümör genetik bilgisinin analiz edilerek tedavi tasarlanmasını içerir ve yapay zeka ilerlemeleriyle bu süreç hızlanabilir.