Sonda IMAP zakończyła aktywację instrumentów w drodze do orbity halo L1

Misja sondy IMAP (Interstellar Mapping and Acceleration Probe) osiągnęła istotny kamień milowy w swojej operacyjnej fazie. W połowie grudnia 2025 roku załoga z powodzeniem zarejestrowała pierwsze obrazy ze wszystkich dziesięciu instrumentów naukowych. Ten kluczowy moment nastąpił, gdy statek kosmiczny znajdował się jeszcze w fazie tranzytu, po starcie, który miał miejsce we wrześniu 2025 roku.

Obecnie sonda kontynuuje nawigację w kierunku wyznaczonego punktu operacyjnego, którym jest pierwsza prawostronna anomalia libracyjna Słońce-Ziemia (L1). Jest to położenie korzystne grawitacyjnie, oddalone od Ziemi o około milion mil w kierunku Słońca. Po pomyślnym zakończeniu fazy uruchomienia i demonstracji naukowej, IMAP ma rozpocząć rutynowe operacje naukowe 1 lutego 2026 roku, tuż po ustabilizowaniu się na orbicie halo L1. Już teraz przesyłane są wstępne dane, szczególnie z eksperymentu CoDICE (Compact Dual Ion Composition Experiment). Instrument ten z powodzeniem zidentyfikował różne populacje cząstek w środowisku kosmicznym.

Wśród tych wczesnych detekcji znajdują się protony, jony pochodzące ze ośrodka międzygwiazdowego oraz specyficzne składniki wiatru słonecznego, takie jak jony tlenu i żelaza. Dr Mihir Desai, współbadacz IMAP i lider zespołu CoDICE, potwierdził, że na podstawie tych pierwszych wyników instrument działa dokładnie tak, jak zakładano w projekcie. CoDICE zostało opracowane przez Southwest Research Institute (SwRI), a Susan Pope z tego instytutu pełni funkcję menedżera ładunku użytecznego misji. Ta wczesna walidacja funkcjonalności aparatury jest absolutnie kluczowa dla misji, której celem jest zbadanie warunków brzegowych naszego Układu Słonecznego.

Głównym zadaniem misji IMAP jest mapowanie heliosfery – rozległej bańki ochronnej utrzymywanej przez ciągły strumień wiatru słonecznego emitowanego przez Słońce. Analizy prowadzone przez sondę skupią się intensywnie na złożonej strefie interakcji, gdzie wiatr słoneczny styka się z lokalnym środowiskiem międzygwiazdowym. Te badania mają bezpośrednie przełożenie na zrozumienie mechanizmów fizycznych odpowiedzialnych za przyspieszanie wysokoenergetycznych cząstek i promieniowania kosmicznego, które przenikają przez granicę heliosfery.

W realizację tego przedsięwzięcia zaangażowanych jest wiele kluczowych placówek. Misja jest realizowana w ramach programu NASA Solar Terrestrial Probes, nadzorowanego przez Goddard Space Flight Center NASA. Sam statek kosmiczny został zbudowany i jest obsługiwany przez Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory. Kierownictwo naukowe nad misją IMAP sprawuje dr David McComas z Princeton University, który pełni rolę głównego badacza.

Poza fundamentalnymi badaniami fizycznymi, misja niesie ze sobą również wymierne korzyści praktyczne. IMAP ma wspierać obserwacje wiatru słonecznego w czasie rzeczywistym, co potencjalnie może zapewnić ostrzeżenie z wyprzedzeniem do pół godziny przed wystąpieniem niebezpiecznych zdarzeń radiacyjnych zagrażających aktywom w pobliżu Ziemi. Start, który odbył się 24 września 2025 roku, był wydarzeniem wielopłatowcowym, ponieważ IMAP zabrał na pokład dwa ładunki współpasażerskie: satelitę NOAA Space Weather Follow-On (SWFO-L1) oraz Obserwatorium Geokorony Carruthersa należące do NASA. Pomyślne sprawdzenie wszystkich dziesięciu instrumentów potwierdza dobrą kondycję statku podczas fazy tranzytu, podczas gdy społeczność naukowa z niecierpliwością oczekuje na rozpoczęcie rutynowych badań w lutym 2026 roku.