Zermatt rozważa kontrowersyjny wieżowiec Lina Peak o wysokości 260 metrów w obliczu kryzysu mieszkaniowego dla pracowników

Szwajcarski kurort Zermatt, znany z majestatycznego krajobrazu alpejskiego i widoków na Matterhorn, analizuje obecnie niezwykle ambitny projekt architektoniczny o nazwie 'Lina Peak'. Inicjatywa ta, przedstawiona przez lokalnego architekta i hotelarza Heinza Julena, zakłada wzniesienie 65-piętrowego wieżowca o wysokości 260 metrów, co ma być radykalną odpowiedzią na dotkliwy brak mieszkań dla kadry pracowniczej w tej alpejskiej gminie. Julen, który jest również przedsiębiorcą, od dawna zmaga się z corocznym poszukiwaniem kwater dla swoich pracowników, co podkreśla skalę problemu w regionie, gdzie populacja w sezonie zimowym wzrasta z około 6000 stałych mieszkańców do nawet 40 000 osób. Projekt 'Lina Peak' ma szansę stać się jednym z najwyższych budynków w Szwajcarii, a jego planowana lokalizacja znajduje się u podnóża miejscowości, z której roztacza się widok na słynny szczyt Matterhorn (4478 m n.p.m.). Koncepcja zakłada stworzenie 'wertykalnej wioski' o charakterze wielofunkcyjnym, mającej skonsolidować kluczowe potrzeby mieszkaniowe i usługowe na niewielkiej powierzchni terenu, który Julen już posiada. Architekt argumentuje, że w obliczu ograniczeń terenowych, jedynym logicznym kierunkiem rozwoju jest budowa w pionie, co jednocześnie chroni glebę przed rozprzestrzenianiem się zabudowy. Struktura wieżowca została podzielona na strefy funkcjonalne, co stanowi sedno finansowego i społecznego modelu projektu. Niższe kondygnacje, od poziomu 2 do 32, są przeznaczone na gwarantowane mieszkania socjalne dla pracowników sezonowych i lokalnej kadry, zmagających się z jednymi z najwyższych cen nieruchomości w Europie, sięgającymi 20 000 franków szwajcarskich za metr kwadratowy. Z kolei górne 30 pięter ma mieścić apartamenty ultra-luksusowe, których sprzedaż ma posłużyć do pełnego samofinansowania całej inwestycji, szacowanej na około 500 milionów franków szwajcarskich lub 500 milionów euro. Infrastruktura bazowa 'Lina Peak' ma zaoferować szeroki wachlarz udogodnień dla społeczności, wykraczających poza samą mieszkalność. W planach uwzględniono publiczny basen, centrum sportowe, sklepy detaliczne oraz parking zdolny pomieścić 1000 pojazdów, a także salę koncertową na 2500 miejsc i żłobek. Realizacja tego przedsięwzięcia jest ściśle uzależniona od uzyskania lokalnej akceptacji, w tym koniecznego głosowania publicznego w sprawie zmiany przeznaczenia gruntu z rolnego na budowlany. Pomimo propozycji pionowej konsolidacji jako środka zapobiegającego ekspansji zabudowy na tereny doliny, projekt wywołał silny opór wśród części mieszkańców i obrońców krajobrazu. Krytycy wyrażają poważne obawy, że monumentalna konstrukcja nieodwracalnie naruszy tradycyjną estetykę i wizualną harmonię otoczenia Matterhornu, co może również przyczynić się do nadmiernej turystyki. Przyszły rozwój w chronionych środowiskach alpejskich, w tym w kantonie Valais, w dużym stopniu zależeć będzie od rozstrzygnięcia tej bezprecedensowej debaty. Kontekst historyczny wskazuje, że Szwajcaria, choć słynie z dbałości o krajobraz, mierzy się z podobnymi dylematami w innych ośrodkach turystycznych, a ceny gruntów w popularnych destynacjach gwałtownie rosną od okresu pandemii. Warto zauważyć, że dotychczas najwyższym budynkiem w Szwajcarii był Prime Tower w Zurychu, mierzący 126 metrów wysokości i ukończony w 2011 roku, co podkreśla radykalność propozycji Julena. Ponadto, kraj ten jest obecnie świadkiem budowy innych innowacyjnych, choć niższych, konstrukcji, jak drewniany wieżowiec Pi, który ma mieć 80 metrów wysokości i jest realizowany przez firmę Implenia.