Zermatt'ta İşgücü Konut Krizine Çözüm Olarak 260 Metrelik Lina Peak Gökdeleni Tartışılıyor

İsviçre'nin ünlü kayak merkezi Zermatt, bölgedeki ciddi işgücü konut açığını gidermek amacıyla yerel mimar Heinz Julen tarafından önerilen 'Lina Peak' adlı iddialı gökdelen projesini masaya yatırmış durumda. Bu 65 katlı, 260 metre yüksekliğindeki kule, Alplerin geleneksel silüetine meydan okuyan bir dikeyleşme stratejisi sunuyor ve İsviçre'nin en yüksek yapısı olma potansiyeline sahip. Julen, Zermatt'ın kalıcı nüfusunun yaklaşık 6.000 olduğunu, ancak zirve sezonlarında bu sayının 40.000'i aştığını ve bu durumun mevsimlik çalışanlar için uygun fiyatlı barınma bulmayı imkansız hale getirdiğini belirtiyor. Projenin maliyetinin yaklaşık 500 milyon İsviçre Frangı veya 500 milyon Euro civarında olduğu tahmin ediliyor. Lina Peak'in karma kullanım konsepti, bir 'dikey köy' oluşturarak temel işlevleri ve konut ihtiyaçlarını tek bir alanda toplamayı hedefliyor. Yapının alt katları, 2. kattan 32. kata kadar olan bölümler, yerel halk ve mevsimlik turizm personeli için garantili uygun fiyatlı konut olarak ayrılacak. Bu sosyal konut ihtiyacını karşılamak üzere ayrılan bu katlar, bölgedeki emlak fiyatlarının metrekare başına 20.000 İsviçre Frangına ulaşmasıyla derinleşen krize doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. Julen, bu dikey yoğunlaşma stratejisinin, dar ve kısıtlı vadi arazisinde kentsel yayılmayı önlemek için tek seçenek olduğunu savunuyor. Projenin üst 30 katı ise ultra lüks dairelere ayrılacak; bu dairelerin satışı, tüm geliştirme maliyetini çapraz finanse etme amacını taşıyor. Yapının tabanında ise topluluğun ihtiyaçlarına hizmet etmesi planlanan bir kamu havuzu, spor merkezi, perakende mağazaları ve 1.000 araçlık otopark alanı bulunacak. Ayrıca, projede 2.500 kişilik bir konser salonu, çocuk bakım merkezi ve restoranlar gibi ek sosyal olanakların da yer alması planlanıyor. Bu yoğunluk, yapının sadece 40x40 metrelik bir alana yayılacağı anlamına geliyor, bu da çevredeki araziyi koruma amacını destekliyor. Ancak, bu radikal çözüm Zermatt'ta şiddetli bir fikir ayrılığına neden oldu. Destekçiler, dikey inşaatın arazi israfını önleyeceğini ve yerel işgücünü istikrara kavuşturacağını savunurken, eleştirmenler devasa yapının Matterhorn manzarasının geleneksel estetiğini ve görsel uyumunu geri dönülmez şekilde bozacağından endişe ediyor. Yapının, Gornergrat sırtının görsel bütünlüğünü de bozabileceği endişeleri dile getiriliyor. Projenin ilerlemesi, tarım arazisi olan mevcut imar durumunun değiştirilmesi için yerel onayların alınmasına bağlıdır; bu, zorunlu bir halk oylamasını tetiklemek üzere 600 yerel imza toplanmasını gerektiriyor. Bu kararın sonucu, korunmuş Alp bölgelerindeki gelecekteki kalkınma stratejilerini önemli ölçüde etkileyecektir. Mimari açıdan, çelik ve cam cephelerin Alplerin geleneksel ahşap yapılarıyla keskin bir tezat oluşturacağı vurgulanıyor.