Biologiczne Zegary Wieku Napędzają Badania nad Osiągnięciem 150 Lat Życia

Rok 2026 charakteryzuje się intensyfikacją badań nad długowiecznością, których postęp zależy od precyzyjnego mierzenia wieku biologicznego organizmu. Odchodzi się od chronologicznego liczenia lat na rzecz analizy faktycznego stanu komórkowego i tkankowego, co stanowi fundamentalną zmianę paradygmatu w gerontologii. Ten rozwój jest kluczowy dla oceny skuteczności interwencji mających na celu radykalne wydłużenie zdrowego życia ludzkiego.

Centralnym elementem tej zmiany są epigenetyczne „zegary biologiczne”, których pionierem jest biogerontolog Steve Horvath. Narzędzia te mierzą wiek na podstawie wzorców metylacji DNA, stanowiąc mechanizm weryfikacji terapii odmładzających. Horvath, obecnie Główny Badacz w Altos Labs, stawia sobie za cel aktywne cofanie regresji związanej z wiekiem, sugerując, że osiągnięcie granicy 150 lat życia jest w zasięgu nauki. Wcześniej, jako były profesor Genetyki Człowieka i Biostatystyki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, opracował między innymi pierwszy zegar dla śliny w 2011 roku oraz pierwszy zegar pan-mammaliczny w 2021 roku.

Kolejne generacje metryk, takie jak DunedinPACE, uwzględniające dane z wieloomiki, oferują bardziej szczegółową analizę tempa starzenia. Opracowany na podstawie danych z kohorty urodzeniowej Dunedin Study z lat 1972–1973, DunedinPACE mierzy tempo starzenia się organizmu w danym momencie, a nie tylko skumulowany wiek biologiczny. Wynik 1.0 oznacza tempo zgodne z wiekiem chronologicznym, a niższe wartości wskazują na spowolnienie tego procesu. Horvath postrzega te zaawansowane zegary jako kluczowe dla walidacji interwencji odmładzających, które umożliwią osiągnięcie radykalnie wydłużonej długości życia.

Eksperci podkreślają, że choć zegary te kwantyfikują proces starzenia, priorytetem klinicznym pozostaje przełożenie tych danych na sprawdzone protokoły poprawiające „healthspan”, czyli okres życia w pełnym zdrowiu. Badania wykazały, że czynniki związane ze stylem życia, takie jak regularna aktywność fizyczna oraz suplementacja kwasami Omega-3, miały korelację ze wskazaniem niższego wieku biologicznego. Ponadto, zegar GrimAge, opracowany przez Horvatha, jest uznawany za jeden z najdokładniejszych predyktorów ryzyka śmiertelności, mierząc prawdopodobieństwo zgonu w ciągu najbliższego roku.

Potwierdzenie skuteczności interwencji odmładzających wymaga rygorystycznych badań klinicznych, często prowadzonych przez firmy biotechnologiczne, takie jak Altos Labs. Kluczowe stają się randomizowane badania kontrolowane, które pozwalają na obiektywną ocenę metod w porównaniu z placebo lub standardowym leczeniem, wymagając randomizacji i zaślepienia dla zapewnienia rzetelności wyników. Naukowcy z Bostonu, analizując 204 białka w osoczu, opracowali również „zegar wieku” przewidujący ryzyko rozwoju 18 chorób przewlekłych, co uwydatnia znaczenie mierników biologicznych w medycynie prewencyjnej.

Badania nad zegarami epigenetycznymi, analizującymi metylację grup CH₃ przy cytozynie w miejscach CpG, otwierają nowe horyzonty. Odkryto, że komórki macierzyste oraz indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (iPSC) wykazują epigenetyczny wiek równy zeru, co sugeruje możliwość resetowania zegara na poziomie komórkowym. W kontekście badań nad długowiecznością, naukowcy z Singapuru, USA i Rosji szacują, że maksymalna długość życia człowieka, przy braku przedwczesnego starzenia, może mieścić się w zakresie 120–150 lat, co rezonuje z aspiracjami badaczy.