Metoda Mind-Body Bridging: Nowoczesny paradygmat budowania odporności na stres i samoregulacji

Metoda Mind-Body Bridging (MBB), znana jako system pomostowania umysłu i ciała, stanowi innowacyjne podejście terapeutyczne skoncentrowane na wzmacnianiu odporności psychicznej. Jej głównym założeniem jest przerywanie utrwalonych wzorców stresowych oraz systematyczne podnoszenie ogólnego poziomu dobrostanu psychofizycznego. Koncepcja ta została opracowana przez doktora medycyny Stanleya H. Blocka oraz psycholog kliniczną Carolyn B. Block. Opiera się ona na autorskim Modelu Systemu Tożsamości (I-System), według którego nadaktywność tego wewnętrznego mechanizmu prowadzi do powstawania sztywnych cykli poznawczych, chronicznego napięcia emocjonalnego oraz somatycznych objawów stresu.

W odróżnieniu od popularnego Programu Redukcji Stresu Opartego na Uważności (MBSR), w którym fundamentem są formalne praktyki medytacyjne, metoda MBB rezygnuje z klasycznej medytacji na rzecz innych narzędzi. Zamiast wielogodzinnych sesji, stosuje się krótkie, ukierunkowane ćwiczenia, takie jak Mapowanie Umysłu i Ciała (Mind-Body Mapping) oraz techniki zwiększania świadomości sensorycznej. Kluczowym celem tej metody jest wywołanie tak zwanego „Przesunięcia MBB” (MBB Shift). Jest to moment przejścia z ograniczonego, zdominowanego przez stres trybu funkcjonowania do stanu większej elastyczności i adaptacyjności, co staje się możliwe dzięki czasowemu wyciszeniu Systemu Tożsamości.

Praktyka MBB systematycznie zachęca jednostkę do uważnej obserwacji wewnętrznych doświadczeń — w tym doznań płynących z ciała, emocji oraz nagłych impulsów — bez ich oceniania czy nadmiernego angażowania się w procesy myślowe. Takie podejście znacząco sprzyja poprawie regulacji emocjonalnej i redukcji reaktywności na bodźce zewnętrzne. Współczesne badania z zakresu neuronauki poznawczej sugerują, że taka forma nieoceniającej świadomości może wiązać się ze zmniejszeniem aktywności sieci stanu spoczynkowego mózgu (default mode network). Sieć ta jest bezpośrednio kojarzona ze zjawiskiem ruminacji oraz powracającymi, negatywnymi myślami. W tym ujęciu MBB, jako niemedytacyjna forma uważności, dąży do skutecznego przywrócenia zerwanej więzi między procesami mentalnymi a fizycznością człowieka.

W ramach teoretycznych modelu MBB przyjmuje się, że aktywny I-System manifestuje się poprzez natrętne myśli, napięcie mięśniowe oraz wyraźny spadek jasności poznawczej. Z kolei jego relatywne uspokojenie koreluje z efektywniejszą pracą funkcji wykonawczych mózgu. Dane kliniczne dostarczają dowodów na potencjalną skuteczność tej metody w podnoszeniu subiektywnego poczucia szczęścia. Szczególnie obiecujące wyniki odnotowano w grupach studentów uniwersyteckich, u których zaobserwowano nie tylko wzrost świadomości mechanizmów stresu, ale także rozwój praktycznych umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych.

Obecnie metoda MBB jest wdrażana w różnorodnych kontekstach terapeutycznych, obejmujących pracę z osobami borykającymi się z uzależnieniami, zaburzeniami lękowymi, depresją oraz zespołem stresu pourazowego (PTSD). Eksperci podkreślają przy tym, że prowadzenie takich działań wymaga specjalistycznego przygotowania oraz posiadania formalnej certyfikacji przez praktyków. Projekty pilotażowe wykazały również umiarkowaną poprawę jakości życia i wzrost poczucia samoskuteczności u społecznych trenerów medycznych pracujących z grupami wrażliwymi. Mimo pozytywnych sygnałów, badacze zaznaczają, że ze względu na stosunkowo małe próby badawcze, konieczne są dalsze, zakrojone na szeroką skalę analizy.

Dodatkowe analizy wskazują na duży potencjał zastosowania MBB w opiece nad pacjentami onkologicznymi, zwłaszcza w obszarze łagodzenia zaburzeń snu oraz wspierania adaptacji psychospołecznej do choroby. Pozwala to postrzegać tę metodę jako wielozadaniową interwencję w ramach kompleksowego podejścia do procesu leczenia. Podsumowując, MBB pozycjonuje się jako proaktywna, oparta na dowodach strategia samoregulacji, która stanowi cenne uzupełnienie, lecz nie zamiennik dla tradycyjnych metod psychoterapeutycznych i farmakologicznych. Osiągnięcie trwałych efektów terapeutycznych wymaga od pacjenta regularności w ćwiczeniach oraz gotowości do szczerego badania własnych doświadczeń wewnętrznych bez uprzedzeń.