VS grijpt de macht over Venezolaanse oliehandel en blokkeert goedkope leveringen aan China

De Verenigde Staten hebben de volledige controle overgenomen van de handel in Venezolaanse ruwe olie. Deze ingrijpende verschuiving is het directe resultaat van een strategische geopolitieke manoeuvre die zijn hoogtepunt bereikte met de gevangenname van Nicolás Maduro op 3 januari 2026. In de nasleep van deze gebeurtenis heeft Washington officieel het recht opgeëist om alle exportstromen te reguleren. Deze stromen worden nu omgeleid ten gunste van Amerikaanse belangen en door de VS geautoriseerde wereldwijde handelaren. Hiermee komt er een abrupt einde aan de ongehinderde toegang van China tot Venezolaanse grondstoffen, die voorheen tegen aanzienlijke kortingen werden geleverd.

De laatste ladingen Venezolaanse olie die richting Azië vertrokken, werden net voor de verscherping van de Amerikaanse sancties en de arrestatie van Maduro geladen. Analisten schatten dat deze voorraad voor de onafhankelijke Chinese raffinaderijen, vaak aangeduid als ‘teapots’, slechts voldoende is voor één tot twee maanden consumptie. Toekomstige verschepingen worden nu strikt beperkt door Amerikaanse dwangmaatregelen, waaronder een marineblokkade die in december werd afgekondigd. De markt heeft al gereageerd op dit nieuwe prijsbeleid: de korting op Venezolaanse Merey-olie voor Chinese afnemers is gekrompen van de eerdere 15 dollar per vat naar ongeveer 5 dollar ten opzichte van de ICE Brent-benchmark.

Verschillende machtige instanties en bedrijven spelen een centrale rol in deze transformatie, waaronder de Amerikaanse strijdkrachten, de Chinese overheid en grote grondstoffenhandelaren zoals Vitol Group en Trafigura Group. Deze handelsreuzen hebben speciale licenties van de Verenigde Staten verkregen voor de marketing van Venezolaanse olie, wat duidt op een gecentraliseerd beheer van de nieuwe handelsstromen. Opvallend is de rol van Vitol Group; via hun senior handelaar John Addison bevindt het bedrijf zich in de voorhoede van deze transacties. Dit heeft echter vragen opgeroepen over mogelijke belangenverstrengeling, mede door zijn eerdere politieke donaties. De eerste lading die door Vitol werd aangekocht, is inmiddels afgeleverd bij de Bullenbaai-terminal op Curaçao.

De acties van Washington verstoren de gevestigde wereldwijde toeleveringsketens voor energie en vormen een directe bedreiging voor de miljardeninvesteringen die Peking in de loop der jaren in Venezuela heeft gedaan. China, dat lange tijd de grootste afnemer was via een ‘olie-voor-leningen’-mechanisme, ziet zich nu genoodzaakt om elders naar alternatieve bronnen te zoeken. Handelaren voorspellen dat Chinese raffinaderijen al in het tweede kwartaal van 2026 moeten overstappen op duurdere oliesoorten, zoals die uit Canada of de Russische Urals-olie. Ondertussen hebben de Verenigde Staten zelf grote belangstelling voor de zware Venezolaanse ruwe olie voor hun raffinaderijen aan de Golfkust, aangezien dit product goedkoper is dan de Canadese alternatieven.

De internationale reacties op deze ontwikkelingen zijn uiterst verdeeld. Terwijl de Verenigde Staten officieel hun controle over de handel hebben bevestigd, heeft China de acties van Washington scherp veroordeeld als een schending van het internationaal recht. Volgens gegevens van het Amerikaanse ministerie van Energie zullen de inkomsten uit de eerste verkopen, die naar schatting 30 tot 50 miljoen vaten bedragen, in eerste instantie worden gestort op rekeningen die onder Amerikaans toezicht staan. Ondertussen heeft de mensenrechtenorganisatie Amnesty International haar bezorgdheid geuit over de operatie en stelt dat deze acties een inbreuk vormen op het Handvest van de Verenigde Naties.