2025: Een Jaar van Ruimtevaartsuccessen Tegen de Achtergrond van Orbitale Spanningen en Aardse Verrassingen

Het jaar 2025 kenmerkte zich door een fascinerende samensmelting van baanbrekende prestaties in robotische ruimteverkenning, verschuivende geopolitieke verhoudingen rondom het beheer van de aardbaan, en opmerkelijke afwijkingen in de rotatie van de Aarde en de aardse geologie. Deze verhaallijnen, die de aandacht van lezers grepen, strekten zich uit van het beheer van de directe omgeving van de Aarde tot diepgaande verkenningen in de ruimte en ecologische veranderingen op het planeetoppervlak.

De veiligheid in de baan rond de Aarde kende een moment van pragmatische internationale samenwerking. De Chinese Nationale Ruimtevaartorganisatie nam het voortouw door proactief een dreigende satellietbotsing te melden aan NASA. Deze cruciale communicatie leidde tot een tijdelijke stopzetting van een Amerikaans ruimtevaartuig om een noodzakelijke ontwijkingsmanoeuvre mogelijk te maken. Dit signaleerde een duidelijke verschuiving naar meer directe uitwisseling van informatie met betrekking tot het beheer van het ruimteverkeer. Tegelijkertijd stond het binnenlandse ruimtebeleid van de VS onder vuur na de beslissing van de regering-Trump om 85 miljoen dollar toe te wijzen voor de verplaatsing van de Space Shuttle Discovery naar Space Center Houston. Onafhankelijke schattingen wezen erop dat de werkelijke kosten hiervan mogelijk zouden oplopen tot 325 miljoen dollar.

Ook personele wijzigingen beïnvloedden internationale missies. Begin december werd Cosmonaut Oleg Artemyev van de SpaceX Crew-12 missie gehaald. De reden hiervoor was naar verluidt het lekken van vertrouwelijke documentatie, wat mogelijk in strijd was met de International Traffic in Arms Regulations (ITAR). Zijn vervanging door Cosmonaut Andrei Fedyayev zorgde er echter voor dat een reeds bestaande stoelwisselovereenkomst met Roscosmos gehandhaafd kon blijven.

De planetaire wetenschap presenteerde een aardse puzzel toen de Aarde op 22 juli 2025 haar op één na kortste dag ooit registreerde, gevolgd door een nóg kortere rotatie op 5 augustus. Op 22 juli voltooide de planeet haar omloop 1,34 milliseconden sneller dan de standaard 24 uur, waarmee een versnellingstrend sinds 2020 werd voortgezet. Hoewel sommige wetenschappers dit wijten aan de zwaartekracht van de Maan wanneer deze zich het verst van de evenaar bevindt, blijft de precieze oorzaak een onderwerp van onderzoek. Sommige modellen projecteren dat, indien deze trend aanhoudt, er tegen 2029 een negatieve schrikkelseconde aan atoomklokken toegevoegd zou kunnen moeten worden. Deze aardse versnelling viel samen met intense ruimteweeractiviteit als gevolg van de piek van Zonnecyclus 25. Hierdoor was het poollicht wereldwijd zichtbaar op ongewoon lage breedtegraden, een activiteit waarvan wetenschappers verwachten dat deze mogelijk tot 2027 kan aanhouden.

Robotische verkenning leverde grote successen op. De James Webb Space Telescope (JWST) leverde de eerste beelden van de interstellaire komeet 3I/2025 N1 (ATLAS). Dit object, ontdekt door het ATLAS-onderzoek in Chili op 1 juli 2025, was de derde bevestigde interstellaire bezoeker. JWST-observaties op 6 augustus 2025, gebruikmakend van het NIRSpec-instrument, beperkten de diameter van de kern van de komeet tot minder dan 5,6 km en stelden een CO₂/H₂O-mengverhouding van ongeveer 7,6:1 vast, wat duidt op een koolstofdioxide-rijke samenstelling. Los daarvan zette de Perseverance rover haar geologisch onderzoek voort nabij de Jezero-krater, waarbij monsters werden gecatalogiseerd, waaronder ooit gesmolten materiaal en specifieke monsters van de kraterrand, aangeduid als 'Silver Mountain' nabij de formatie 'Witch Hazel Hill'.

Het jaar kende ook significante geologische ontwrichting dichter bij huis. Het land rond Lac Rouge in Quebec stortte in, waardoor het meer tussen 29 april en 14 mei 2025 volledig leegliep. Dit incident veroorzaakte aardverschuivingen die de traditionele levensonderhoudsgebieden van de Cree First Nation van Waswanipi beïnvloedden, waarbij het water naar Doda Lake afvloeide. Irene Neeposh, chef van Waswanipi, benadrukte het ongekende karakter van de drainage, die volgens sommige experts mogelijk verband hield met aangetaste bodemintegriteit na eerdere bosbranden in 2019 en 2023. In schril contrast met deze aardse onrust voltooide de Bion-M No. 2 biologische satelliet op 19 september 2025 succesvol zijn missie van 30 dagen, met de terugkeer van 75 muizen en meer dan 1.500 vliegen om gegevens te leveren over biologische aanpassing aan ruimtevlucht. Het jaar werd afgesloten met de totale maansverduistering die de nacht van 7 op 8 september zichtbaar was boven Azië en Europa, waarvan de 82 minuten durende totaliteitsfase een laatste, scherp visueel contrast bood met de complexe orbitale en politieke ontwikkelingen van het jaar.