Makreel als Duurzame Voedingsbron: Focus op Omega-3 en Ecologische Uitdagingen

De makreel positioneert zich in de voedselstrategieën voor 2026 als een primaire en duurzame bron van essentiële omega-3-vetzuren, waarbij de voorkeur wordt gegeven boven bijvoorbeeld de sardine. Deze vette vissoort is een voedingskrachtpatser vanwege de hoge concentraties van eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). Deze bioactieve componenten worden wetenschappelijk in verband gebracht met de ondersteuning van de cardiovasculaire gezondheid, het temperen van ontstekingsreacties en het bevorderen van cognitieve functies. Bovendien biedt de makreel een robuust profiel van andere cruciale voedingsstoffen, waaronder hoogwaardige eiwitten, vitamine D, vitamine B12 en selenium.

Een belangrijk voordeel van de makreel ten opzichte van grotere roofvissen is het relatief lage accumulatieniveau van kwik. De Atlantische makreel, die gemiddeld 30 tot 50 cm lang wordt en tussen mei en juni in de Noordzee paait, wordt daarom in diverse regio's, zoals Portugal, aanbevolen voor frequente consumptie. Hoewel de Atlantische makreel tot 50 µg kwik per 100 gram kan bevatten, wat bij meer dan drie porties per week een beperking kan zijn volgens sommige analyses, wordt deze soort over het algemeen als een veilige keuze beschouwd in vergelijking met soorten als de koningsmakreel. De voedingsdichtheid is substantieel: 100 gram bereide makreel kan 24,0 gram eiwit en 5,0 µg vitamine D leveren, wat een aanzienlijk deel van de dagelijkse behoefte dekt.

De culinaire integratie van makreel weerspiegelt vaak een traditie van eenvoud en smaak, zoals blijkt uit de Portugese bereiding 'Cavalas à Tanoeiro', een rustieke specialiteit van de Azoren. In Portugal symboliseert 'Cavala' een culturele verankering met de zee, vaak bereid als 'Cavala Assada com Batata'. Het herintroduceren van dergelijke traditionele, kostenefficiënte voedingsmiddelen wordt gezien als een directe methode om mondiale voedingsstandaarden te verhogen. De vetgehaltes in makreel fluctueren significant, variërend van ongeveer 3% in de lente tot 35% in de winter, afhankelijk van de biologische rijpingscyclus.

Ondanks de nutritionele voordelen zijn er milieuoverwegingen met betrekking tot overbevissing. De makreel stond in 2024 in het rood op de VISwijzer van Good Fish vanwege ernstige overbevissing in de Noordwest-Atlantische Oceaan. Europese visserijorganisaties roepen op tot een eerlijke verdeling van de vangstquota voor 2026, waarbij de totale toegestane vangst (TAC) volgens wetenschappelijk advies 174.357 ton zou moeten bedragen, wat een daling van 70% ten opzichte van 2025 impliceert. Tegelijkertijd wordt in Wageningen gewerkt aan kweekvis, waarbij onderzoekers in februari 2026 hopen binnen één tot twee jaar een eetbaar stukje kweekmakreelfilet te produceren, hoewel opschaling een grote technische uitdaging blijft.