Haaiengebit onder druk door oceaanverzuring

Nieuw onderzoek van de Heinrich Heine Universiteit Düsseldorf, gepubliceerd in augustus 2025, toont aan dat de tanden van haaien ernstig worden bedreigd door de toenemende verzuring van de oceanen. Blootstelling van de tanden van zwartpuntrifhaaien aan zeewater met een pH van 7,3, wat de omstandigheden van het jaar 2300 simuleert, veroorzaakt aanzienlijke schade zoals scheuren en corrosie aan de wortels. Dit kan hun jachtvermogen en populaties beïnvloeden.

Onderzoek naar de Port Jackson haai suggereerde dat verzuurd zeewater hun tanden brozer maakte. Echter, in combinatie met opwarming van de aarde, nam de duurzaamheid van de tanden verrassend toe, wat wijst op mogelijke adaptieve mineralisatieveranderingen bij haaien. Deze bevindingen onderstrepen de complexe effecten van oceaanverzuring op de fysiologie van haaien.

De oceaanverzuring, veroorzaakt door de opname van kooldioxide uit de atmosfeer, verlaagt het pH-niveau van zeewater. Projecties geven aan dat de oceanen tegen 2300 aanzienlijk zuurder kunnen zijn, met een pH-waarde die daalt van de huidige gemiddelde 8,1 naar 7,3. Onderzoekers ontdekten dat tanden die werden blootgesteld aan meer zuur water ongeveer twee keer zoveel schade vertoonden als tanden in water met een pH van 8,1. Deze schade omvatte zichtbare oppervlakkige beschadigingen zoals scheuren en gaten, verhoogde wortelcorrosie en structurele degradatie.

Hoewel een veranderd tandoppervlak de snij-efficiëntie zou kunnen verbeteren, maakte het de tanden ook structureel zwakker en vatbaarder voor breuk. De impact van oceaanverzuring op haaientanden is een zorgwekkend aspect van de bredere milieuveranderingen waarmee mariene ecosystemen worden geconfronteerd. Haaien spelen een cruciale rol in het handhaven van de gezondheid van de oceanen; hun afname kan leiden tot een verstoring van het voedselweb en ecologische onevenwichtigheden.

Studies tonen aan dat overbevissing, een andere grote bedreiging, heeft geleid tot een aanzienlijke daling van haaienpopulaties, met tot 71% minder soorten in de afgelopen vijftig jaar. Dit verlies van toppredatoren kan leiden tot een toename van prooisoorten, wat op zijn beurt de algenbloei kan versterken en koraalriffen kan verstikken. De complexiteit van deze interacties benadrukt de noodzaak van een holistische benadering van mariene instandhouding.

Ondanks de uitdagingen die oceaanverzuring met zich meebrengt, suggereren sommige onderzoeken naar de Port Jackson haai dat er een potentieel is voor aanpassing. Door veranderingen in de fluorapatiet-samenstelling van hun tanden, met een verhoogd fluoridegehalte en verbeterde kristalliniteit, kunnen sommige haaiensoorten hun tanden beter bestand maken tegen corrosie. Dit fenomeen, waarbij organismen zich aanpassen aan veranderende omstandigheden, is een fascinerend aspect van de veerkracht van de natuur.