Lommerds Vergroten Nectarvolume en Suikergehalte Als Reactie Op Het Gezoem Van Bijen

Recent onderzoek werpt een nieuw licht op de flora en toont aan dat sommige plantensoorten actief reageren op akoestische prikkels. Dit daagt de traditionele opvatting uit dat planten louter passieve organismen zijn. Een studie, geleid door professor Francesca Barbero van de Universiteit van Turijn en gepubliceerd in 2025, richtte zich specifiek op de bloemen van de leeuwenbek (*Antirrhinum*). De wetenschappers ontdekten dat deze planten in staat zijn om binnen enkele minuten na het detecteren van een gesimuleerd gezoem van bijen de suikerconcentratie in hun nectar te verhogen.

Deze fascinerende adaptieve respons wordt in gang gezet door de mechanische trillingen die de bloemen ervaren wanneer ze specifieke geluidsfrequenties waarnemen. Snelle veranderingen in de genexpressie, met name die welke verantwoordelijk zijn voor het suikertransport, initiëren dit fysiologische proces. Hoewel eerdere studies, bijvoorbeeld met de teunisbloem (*Oenothera drummondii*), al wezen op de rol van akoestische waarneming, toont dit nieuwe onderzoek een directere en snellere fysiologische aanpassing aan.

Op moleculair niveau observeerden de onderzoekers een gewijzigde expressie van genen die de synthese en het transport van suikers reguleren, als directe reactie op de geluiden van de steenhommel (*Rhodanthidium sticticum*). Dit was niet alleen zichtbaar in een hogere suikerwaarde, maar ook in een toename van het totale volume nectar dat werd afgescheiden. Professor Barbero merkte op dat het vermogen van planten om de vibratie-akoestische signalen van nuttige bestuivers te onderscheiden van die van 'nectarrovers' een cruciale evolutionaire strategie kan zijn voor het optimaliseren van hun hulpbronnen.

De precieze wijze waarop planten geluid waarnemen, is nog niet volledig opgehelderd. Wetenschappers vermoeden echter dat mechanoreceptoren – cellen die gevoelig zijn voor mechanische stimuli zoals trillingen – hierbij een rol spelen. De bloemen kunnen in feite functioneren als gehoororganen, die resoneren als reactie op geluidsgolven, vooral binnen het frequentiebereik dat kenmerkend is voor bijen. Het onderzoeksteam, dat ook specialisten uit Spanje en Australië omvatte, maakte gebruik van geavanceerde opnametechnieken om de subtiele vibratiesignalen van de bijen vast te leggen.

De experimenten wezen uit dat de planten specifiek reageren op de geluiden van bestuivers, in tegenstelling tot achtergrondgeluiden of de geluiden van niet-bestuivende insecten. Dit opent interessante perspectieven voor de agrarische sector. In de toekomst zou het nabootsen van het gezoem van bijen een milieuvriendelijke methode kunnen worden om de bestuivingssnelheid van gewassen te verhogen. Deze bevindingen verruimen ons begrip van hoe planten hun omgeving interpreteren, inclusief zowel biotische als abiotische factoren zoals temperatuur en wind.

De demonstratie van zo'n snelle en doelgerichte fysiologische aanpassing, die direct verband houdt met voortplantingssucces, benadrukt de complexiteit van de akoestische ecologie van planten. De onderzoekers blijven analyseren of deze nectarveranderingen uitsluitend de meest efficiënte bestuivers, zoals de *Rhodanthidium sticticum*, aantrekken, of dat ze ook de aandacht trekken van de eerder genoemde nectarrovers. Als de selectiviteit van deze respons wordt bevestigd, zal dit de theorie van de actieve rol van planten in de co-evolutie met hun bestuivers kracht bijzetten.