Grensovergang Rudozem–Xanthi geopend: Bulgarije en Griekenland voltooien dertigjarig project

Op 20 januari 2026 vond de langverwachte officiële opening plaats van de grensovergang Rudozem–Xanthi, een verbinding die in de regio ook wel bekendstaat als de Egeïsche Doorgang. Dit historische moment markeert de succesvolle afronding van een proces dat bijna drie decennia aan voorbereiding en constructie heeft gevergd. Door deze nieuwe route worden de Bulgaarse provincie Smolyan en de Griekse regio Xanthi definitief met elkaar verbonden, wat een cruciale schakel vormt binnen het Trans-Europese Transportnetwerk (TEN-T) in dit deel van Zuidoost-Europa.

Hoewel de Bulgaarse infrastructuur al enkele jaren volledig operationeel en klaar voor gebruik was, liep de uiteindelijke ingebruikname vertraging op door de noodzaak om het laatste wegsegment aan de Griekse zijde te voltooien. Deze nieuwe corridor is een van de drie strategische doorgangen die het indrukwekkende Rodopegebergte direct verbinden met de zonovergoten kusten van de Egeïsche Zee. Voor het regionale toerisme is dit van onschatbare waarde, aangezien het een snelle en directe toegangsweg biedt van de Bulgaarse wintersportgebieden, zoals het bekende resort Pamporovo, naar de populaire Griekse kuststeden Kavala en Xanthi.

Lokale bestuurders, waaronder de burgemeester van Rudozem, Nedko Kulevski, uiten hoge verwachtingen over de economische toekomst van de Rodope-regio. Men rekent op een substantiële economische groei, waarbij de nieuwe grensovergang als katalysator moet dienen voor verse investeringen en een verlevendiging van de grensoverschrijdende handelsbetrekkingen. Het feit dat Bulgarije sinds 1 januari 2025 een volwaardig lid is van de Schengenzone, geeft een extra dimensie aan deze opening. De focus ligt nu op de fysieke verbetering van de automobiliteit, aangezien de noodzaak voor systematische paspoortcontroles is komen te vervallen, al behouden de grensautoriteiten de bevoegdheid om indien nodig steekproeven uit te voeren.

In de huidige fase is de doorgang specifiek opengesteld voor personenwagens en lichte commerciële voertuigen met een maximaal toelaatbaar gewicht van 3,5 ton. De volledige openstelling voor het zware vrachtverkeer is gepland voor het jaar 2028, wanneer de laatste hand wordt gelegd aan een cruciaal weggedeelte van 10 kilometer. Dit projectonderdeel wordt gefinancierd via het CrossBo2-programma, dat beschikt over een totaalbudget van 22 miljoen euro. Zodra dit is afgerond, zal de volledige transportas tussen Xanthi, Rudozem, Smolyan en Plovdiv optimaal functioneren als onderdeel van het uitgebreide TEN-T-netwerk, wat de logistieke efficiëntie in de gehele regio zal verbeteren.

De wortels van dit ambitieuze project liggen in een overeenkomst die al in december 1995 werd getekend, maar de weg naar voltooiing was geenszins zonder hindernissen. Talrijke vertragingen aan de Griekse kant, vaak veroorzaakt door juridische geschillen en problemen met aannemers, zorgden voor herhaaldelijk uitstel. Aan de Bulgaarse zijde werden de bouwwerkzaamheden in januari 2020 met hernieuwde energie hervat. Dankzij een investering van 17 miljoen lev (circa 8,7 miljoen euro) kon de bouw van de moderne grenspost in 2023 worden afgerond. In de aanloop naar de grote opening werd eind 2025 ook het traject tussen Dimario en de grenslijn definitief opgeleverd.

De plechtige openingsceremonie op 20 januari 2026 werd bijgewoond door een indrukwekkende delegatie van hooggeplaatste functionarissen uit beide landen. Onder de aanwezigen bevonden zich de Bulgaarse minister van Transport Grozdan Karadzhov en minister van Buitenlandse Zaken Georgi Georgiev. Van Griekse zijde waren minister van Transport Christos Dimas en de regionale gouverneur van Oost-Macedonië en Thracië, Christodoulos Topsidis, aanwezig. Deze gezamenlijke inspanning wordt beschouwd als een fundamentele stap in het versterken van de economische voorspoed, het intensiveren van de intermenselijke contacten en het bevorderen van een diepere culturele uitwisseling tussen de twee buurlanden.