Nhóm Tác chiến Tàu sân bay USS Abraham Lincoln Chuyển Hướng Giữa Căng Thẳng Iran

Bộ chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) đã chứng kiến một sự điều chuyển quân sự quan trọng vào tháng 1 năm 2026, khi nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln được lệnh di chuyển từ khu vực trách nhiệm của Hạm đội 7 ở Biển Đông sang khu vực hoạt động của CENTCOM. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Washington và Tehran, trùng hợp với tình trạng bất ổn nội bộ nghiêm trọng tại Iran, vốn bắt đầu từ cuối tháng 12 năm 2025 do lạm phát phi mã và khó khăn kinh tế gia tăng.

Khu vực hoạt động của CENTCOM bao trùm Trung Đông, Trung Á và một phần Nam Á, bao gồm 21 quốc gia, trong đó có Iran, và trải dài trên hơn 4 triệu dặm vuông. Việc điều chuyển này được cho là nhằm củng cố khả năng răn đe và bảo vệ lực lượng, đồng thời thể hiện sự sẵn sàng phản ứng nhanh nếu môi trường an ninh xấu đi. Sự dịch chuyển của tàu sân bay hạt nhân USS Abraham Lincoln (CVN-72) và các tàu hộ tống, bao gồm ít nhất một tàu ngầm, được dự kiến sẽ mất khoảng một tuần để hoàn tất. Trước khi được điều động, nhóm tác chiến này đã thực hiện các hoạt động tuần tra thường lệ và tập trận bắn đạn thật tại Biển Đông, một khu vực có tầm quan trọng chiến lược đối với sự hiện diện hải quân của Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Việc di chuyển này đánh dấu lần đầu tiên một nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ được triển khai đến Trung Đông trong nhiều tháng, làm tăng cường đáng kể sự hiện diện quân sự gần biên giới Iran. Song song với động thái hải quân này, Lầu Năm Góc đã thực hiện việc rút quân phòng ngừa khỏi các căn cứ ở Trung Đông. Bối cảnh căng thẳng ngoại giao và quân sự được làm nổi bật bởi các sự kiện liên quan đến ngày 15 tháng 1 năm 2026, khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc lên lịch một cuộc họp khẩn cấp theo yêu cầu của Hoa Kỳ để thảo luận về tình hình Iran. Trước đó, vào ngày 13 tháng 1, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra tuyên bố đe dọa sẽ có “hành động rất mạnh mẽ” nếu các vụ hành quyết người biểu tình tiếp diễn, trong khi Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi lại khẳng định tình hình đang “bình tĩnh” và việc “thay đổi là điều không thể”.

Bất ổn nội bộ tại Iran, bắt nguồn từ cuối tháng 12 năm 2025, chủ yếu do lạm phát tăng vọt và sự mất giá nghiêm trọng của đồng nội tệ, đồng Rial, đã gây ra những hệ lụy kinh tế sâu rộng. Đồng Rial đã chạm mức thấp kỷ lục, giao dịch ở mức hơn 1,4 triệu đổi một đô la Mỹ, trong khi lạm phát lương thực tăng trung bình 72% so với năm trước, với tỷ lệ lạm phát hàng năm là 40%. Sự suy yếu kinh tế này đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình lan rộng khắp 31 tỉnh của Iran, bao gồm cả những khu vực thường được coi là trung thành với nhà nước, tạo nên làn sóng bất ổn lớn nhất kể từ các cuộc biểu tình Mahsa Amini năm 2022. Các báo cáo khác nhau về thương vong trong cuộc đàn áp nội bộ càng làm tăng thêm sự phức tạp, với một nhóm có trụ sở tại Mỹ ước tính có ít nhất 2.571 người thiệt mạng, trong khi các quan chức Iran đưa ra con số là “hàng trăm” và một số nguồn tin khác từ Na Uy cho biết con số có thể lên tới hơn 3.400 người.

Sự bất ổn này không chỉ làm gia tăng rủi ro chính trị và hoạt động cho các doanh nghiệp nước ngoài mà còn dẫn đến việc Iran đóng cửa không phận thương mại trong nhiều giờ vào ngày thứ Năm, gây gián đoạn cho các chuyến bay quốc tế như của hãng IndiGo và Air India. Động thái quân sự này diễn ra trong bối cảnh các thể chế quốc tế bày tỏ quan ngại sâu sắc. Nhóm G7 đã ra tuyên bố chung bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về các diễn biến và lên án “việc sử dụng bạo lực có chủ ý” của lực lượng an ninh Iran. Đồng thời, Thổ Nhĩ Kỳ cũng tuyên bố phản đối bất kỳ sự can thiệp quân sự nào của nước ngoài vào Iran, nhấn mạnh rằng Tehran cần giải quyết các vấn đề nội bộ thông qua ngoại giao. Việc di chuyển nhóm tác chiến tàu sân bay hạt nhân, một tài sản có khả năng mang theo hơn 60 máy bay và hỗ trợ gần 8.000 nhân sự, bao gồm các tàu khu trục lớp Arleigh Burke như USS Frank E. Petersen Jr. (DDG-121), USS Spruance (DDG-111), và USS Michael Murphy (DDG-112), cho thấy mức độ rủi ro nhận thức cao tại khu vực CENTCOM.