VS Verplaatst Vliegdekschipgroep naar CENTCOM-gebied te midden van Escalatie met Iran

Het Pentagon heeft de verplaatsing bevolen van een Amerikaanse vliegdekschipgevechtsgroep, onder leiding van de USS Abraham Lincoln (CVN-72), vanuit de Zuid-Chinese Zee naar het operatiegebied van het Amerikaanse Centrale Commando (CENTCOM). Deze strategische manoeuvre, die naar schatting een week in beslag neemt voor de transit via de Indische Oceaan naar de Arabische Zee, vindt plaats tegen de achtergrond van toenemende spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. CENTCOM bestrijkt een gebied van meer dan 4 miljoen vierkante mijl en omvat het Midden-Oosten en 21 landen, waaronder Iran. De USS Abraham Lincoln, een nucleair aangedreven vliegdekschip van de Nimitz-klasse, opereerde voorheen onder het U.S. Indo-Pacific Command en voerde daar routineoperaties en schietoefeningen uit.

De militaire herpositionering signaleert een verhoogde paraatheid voor langdurige aanwezigheid en mogelijke vervolgcapaciteit indien nodig, volgens defensiebronnen. Deze stap valt samen met een periode van ernstige interne onrust in Iran, die eind december 2025 begon als reactie op torenhoge inflatie en economische ontberingen. De protesten, die zich snel verspreidden over meer dan 250 steden en regio's, zijn geëscaleerd tot brede anti-regeringsbewegingen die de legitimiteit van de Islamitische Republiek uitdagen. De Iraanse rial bereikte eind december 2025 een historisch dieptepunt ten opzichte van de Amerikaanse dollar, met een algemene inflatie die in oktober 2025 48,6 procent bedroeg en waarvan de Wereldbank voorspelt dat deze in 2026 niet onder de 40 procent zal zakken.

De onrust wordt gekenmerkt door gewelddadige confrontaties; mensenrechtenorganisaties melden een dodental dat oploopt tot bijna 2.600, hoewel Iraanse functionarissen een lager aantal in de 'honderden' noemen. De diplomatieke uitwisselingen weerspiegelen de gespannen situatie. Op 13 januari 2026 uitte president Donald Trump de dreiging van 'zeer sterke actie' mocht Iran doorgaan met executies van demonstranten, hoewel hij op 14 januari ook verklaarde dat hem was meegedeeld dat de moorden afnamen door 'zeer belangrijke bronnen aan de andere kant'. Tegelijkertijd heeft het Pentagon voorzorgsmaatregelen genomen door een deel van het personeel van militaire bases in het Midden-Oosten, zoals Al Udeid in Qatar en bases in Bahrein, terug te trekken na waarschuwingen van Iran over mogelijke aanvallen op Amerikaanse installaties bij een Amerikaanse interventie.

De aanwezigheid van de USS Abraham Lincoln gevechtsgroep, die ook begeleidende oorlogsschepen en ten minste één aanvalsonderzeeër omvat, versterkt de Amerikaanse militaire houding in het CENTCOM-gebied. De groep is uitgerust met onder andere F/A-18E/F Super Hornets en EA-18G Growlers via Carrier Air Wing 9 (CVW-9). Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Seyed Abbas Araghchi verklaarde ondertussen dat er 'kalmte' is en dat 'verandering uit den boze is'. De situatie wordt internationaal nauwlettend gevolgd, met een vergadering van de VN-Veiligheidsraad gepland voor donderdag 15 januari 2026, wat de internationale implicaties van de Iraanse interne crisis onderstreept. De beweging van een dergelijke machtige nucleaire eenheid van de Indo-Pacific naar het Midden-Oosten wordt door militaire analisten gezien als een significante strategische beslissing die wijst op de ernst van de waargenomen risico's in de regio. De Iraanse autoriteiten hebben kortstondig hun luchtruim gesloten, wat de regionale volatiliteit verder verhoogde.