ABD Taşıyıcı Grubu, İran Gerilimi Nedeniyle Orta Doğu'ya Yönlendirildi

Ocak 2026'nın ortalarında, ABD Savunma Bakanlığı, İran'daki tırmanan gerilimlere yanıt olarak kritik bir askeri düzenlemeyi uygulamaya koydu. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) sorumluluk alanına, yani Orta Doğu'ya, USS Abraham Lincoln Uçak Gemisi Taşıyıcı Saldırı Grubu'nun Güney Çin Denizi'ndeki rutin operasyonlarından kaydırılması emredildi. Bu nükleer güçle çalışan Nimitz sınıfı uçak gemisi ve ona eşlik eden savaş gemileri, Tahran ile Washington arasındaki siyasi ve askeri tansiyonun yükseldiği bir dönemde, İran'ı da kapsayan ve 21 ülkeyi barındıran CENTCOM bölgesine doğru hareket etti. Savunma yetkililerine göre, grubun bölgeye ulaşmasının yaklaşık bir hafta sürmesi bekleniyor.

Bu askeri kaydırma, İran'da Aralık 2025'te başlayan ve hızla yükselen enflasyon ile İran riyalinin değer kaybıyla derinleşen ekonomik zorlukların tetiklediği şiddetli iç huzursuzlukla eş zamanlı gerçekleşti. Pentagon'un bu hamlesi, Beyaz Saray'ın İran'daki protestolara yönelik olası bir müdahale seçeneğini değerlendirdiği bir bağlamda, ABD'nin askeri duruşunda belirgin bir güçlenme sinyali olarak yorumlanıyor. Hareketlilik ayrıca, İran'ın ABD'nin olası bir saldırısına karşı bölgedeki Amerikan üslerini meşru hedef ilan etme yönündeki sert uyarılarının hemen ardından geldi.

Diplomatik cephede de hareketlilik dikkat çekti. ABD'nin talebi üzerine 15 Ocak 2026 Perşembe günü Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) acil olarak toplandı. Bu toplantı, İran'daki iç durumu ve uluslararası yansımalarını ele almayı amaçladı. İran Dışişleri Bakanı Seyed Abbas Araghchi, ABD'nin müdahale tehditlerini sorumsuzluk olarak nitelendirirken, Tahran'ın hem savaşa hazır olduğunu hem de müzakerelere açık olduğunu belirtti. Araghchi, ABD'nin Haziran 2025'teki nükleer tesislere yönelik saldırısını bir 'hata' olarak nitelendirerek, Washington'a bu hatayı tekrarlamama çağrısında bulundu. Ayrıca, Araghchi, ABD'li özel elçi Steve Witkoff ile protestolardan önce ve sonra temasların devam ettiğini doğruladı.

İçerideki krizin ölçeği ve ABD'nin askeri hazırlıkları, uluslararası alanda ciddi endişelere yol açtı. İran'daki protestolarda ölü sayısına dair çelişkili raporlar bulunmakta; bir ABD merkezli gruba göre en az 2.571 kişi hayatını kaybederken, İranlı yetkililer bu sayıyı 'yüzlerle' ifade ediyor. Bu gerilim ortamında, Katar'daki El Udeid Hava Üssü gibi Orta Doğu'daki kilit ABD tesislerinden personel çekilmesi gibi önleyici tedbirler de alındı. Türkiye, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan aracılığıyla, ABD'nin askeri müdahalesine karşı olduğunu belirterek, geniş çaplı istikrarsızlığın bölgenin kapasitesini aşacağını vurguladı ve diplomatik çabaların sürdürülmesini talep etti.

USS Abraham Lincoln Taşıyıcı Saldırı Grubu, Nimitz sınıfı uçak gemisi CVN-72, Hava Kanadı Dokuz (CVW-9) ve Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyerlarından oluşuyor. Grubun CENTCOM bölgesine tahmini bir haftalık transit süresi, bölgedeki askeri yığınağın geçici bir eylemden ziyade, potansiyel olarak uzun süreli bir varlık hazırlığı olduğunu gösteriyor. Bu durum, İran'daki iç karışıklıkların ve ABD'nin olası askeri seçeneklerinin, Orta Doğu'nun jeopolitik dengeleri üzerindeki etkisini somutlaştırmaktadır.