Hoạt động của Tổ chức Bác sĩ không biên giới bị đình chỉ tại Gaza do tranh chấp dữ liệu nhân sự

Tổ chức nhân đạo quốc tế "Bác sĩ không biên giới" (MSF) đã buộc phải tạm dừng các hoạt động cứu trợ y tế thiết yếu tại Dải Gaza và Bờ Tây sau khi chính phủ Israel chính thức thu hồi giấy phép hoạt động của tổ chức này. Quyết định gây tranh cãi này được đưa ra sau khi MSF từ chối cung cấp các dữ liệu bảo mật về đội ngũ nhân viên của mình, một yêu cầu nằm trong các quy định quản lý mới được ban hành vào năm 2025 dành cho các tổ chức phi chính phủ quốc tế (INGO) đang hoạt động tại khu vực.

Cuộc xung đột về mặt pháp lý đã đi đến hồi kết khi giấy phép của MSF chính thức hết hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, kèm theo yêu cầu từ phía chính quyền là phải chấm dứt hoàn toàn mọi hoạt động thực địa trước ngày 28 tháng 2 năm 2026. Căng thẳng leo thang vào cuối tháng 12 năm 2025, thời điểm Bộ các vấn đề Kiều bào và Chống bài Do Thái của Israel, phối hợp cùng COGAT, đã gửi thông báo cho 37 tổ chức nhân đạo quốc tế, bao gồm cả MSF, về việc cần thiết phải cung cấp thông tin chi tiết về các nhân viên địa phương người Palestine. Phía Israel khẳng định rằng các biện pháp này là tối quan trọng để đảm bảo tính chất nhân đạo thuần túy của các tổ chức và ngăn chặn việc chuyển hướng nguồn lực viện trợ cho các nhóm vũ trang.

MSF, đơn vị đã tích cực cung cấp hỗ trợ y tế tại khu vực này kể từ tháng 10 năm 2023, lập luận rằng việc tiết lộ thông tin cá nhân của các nhân viên Palestine và quốc tế sẽ đặt họ vào tình thế nguy hiểm cực độ, đi ngược lại các nguyên tắc hoạt động cơ bản của tổ chức. Vào ngày 23 tháng 1 năm 2026, MSF đã đề xuất một giải pháp mang tính ngoại lệ là chia sẻ một danh sách tên cụ thể, nhưng chỉ với điều kiện nhận được những cam kết bảo mật nghiêm ngặt về an ninh nhân sự và bảo vệ dữ liệu. Tuy nhiên, theo tuyên bố từ phía tổ chức, những đảm bảo cụ thể cần thiết để bảo vệ an toàn cho nhân viên đã không được phía chính quyền cung cấp đầy đủ.

Hệ lụy từ việc MSF ngừng hoạt động được đánh giá là vô cùng nghiêm trọng đối với người dân tại Gaza, nơi mà kể từ tháng 10 năm 2023 đã có 15 nhân viên của tổ chức này hy sinh trong tổng số 1.700 nhân viên y tế thiệt mạng tại khu vực. Trước khi bị đình chỉ, MSF đã đảm nhận cung cấp khoảng một phần năm số giường bệnh tại Gaza trong năm 2025 và thực hiện hơn 800.000 lượt thăm khám y tế cho người dân địa phương. Tổng thư ký MSF, ông Christopher Lockyear, đã đưa ra lời cảnh báo rằng việc chấm dứt hoạt động sẽ tước đi sự hỗ trợ y tế thiết yếu của hàng trăm nghìn người Palestine vào đúng thời điểm khủng hoảng nhân đạo đang ở mức đỉnh điểm.

Tình hình hiện tại đang nhận được những phản ứng trái chiều từ nhiều phía trong cộng đồng quốc tế. Cựu Tổng thư ký MSF, ông Alain Destexhe, đã lên tiếng chỉ trích tổ chức này khi cho rằng họ đang dần rời xa các nguyên tắc trung lập vốn có. Trong khi đó, các tổ chức INGO khác bao gồm "Bác sĩ thế giới" và Oxfam lại gọi các yêu cầu từ phía Israel là một "cuộc tấn công chính trị có chủ đích", vi phạm các khung pháp lý quốc tế mà Israel có nghĩa vụ phải tuân thủ trong việc tạo điều kiện cứu trợ. Tám quốc gia với đa số dân cư theo đạo Hồi, trong đó có Ả Rập Xê Út, Qatar và Ai Cập, đã đồng thanh kêu gọi Israel phải đảm bảo cho các tổ chức phi chính phủ hoạt động không bị cản trở. Phía chính quyền Israel vẫn nhấn mạnh rằng yêu cầu cung cấp dữ liệu, bao gồm số hộ chiếu và mã số định danh, đã được quy định rõ trong nghị quyết ngày 1 tháng 3 năm 2025 và áp dụng chung cho mọi tổ chức. Hiện tại, các phương án y tế thay thế đang được các bên liên quan đánh giá để đảm bảo tính liên tục của công tác hỗ trợ cư dân tại Dải Gaza.