Lekarze bez Granic zawieszają misję w Gazie: Kryzys wokół ochrony danych personelu

Międzynarodowa organizacja humanitarna „Lekarze bez Granic” (MSF) została zmuszona do wstrzymania swojej kluczowej działalności w Strefie Gazy oraz na Zachodnim Brzegu. Decyzja ta jest bezpośrednim następstwem unieważnienia licencji organizacji przez rząd Izraela. Podłożem konfliktu stał się stanowczy sprzeciw MSF wobec nowych wymogów regulacyjnych wprowadzonych w 2025 roku, które nakładały na międzynarodowe organizacje pozarządowe (MOP) obowiązek przekazywania poufnych i szczegółowych danych dotyczących ich pracowników.

Spór prawny i administracyjny osiągnął swój punkt kulminacyjny wraz z oficjalnym wygaśnięciem uprawnień operacyjnych MSF z dniem 1 stycznia 2026 roku, przy jednoczesnym nakazie całkowitego zakończenia prac do 28 lutego 2026 roku. Napięcia przybrały na sile pod koniec grudnia 2025 roku, kiedy to izraelskie Ministerstwo ds. Diaspory i Zwalczania Antysemityzmu, współpracując z jednostką COGAT, przekazało 37 organizacjom humanitarnym, w tym MSF, żądanie udostępnienia informacji o lokalnym personelu palestyńskim. Strona izraelska argumentowała, że takie środki są niezbędne do zagwarantowania wyłącznie humanitarnego charakteru misji oraz do przeciwdziałania ewentualnemu wspieraniu grup zbrojnych poprzez pomoc materialną.

Przedstawiciele MSF, niosący pomoc medyczną w regionie od października 2023 roku, argumentowali, że ujawnienie danych osobowych pracowników palestyńskich i międzynarodowych mogłoby narazić ich na poważne niebezpieczeństwo, co godzi w fundamentalne zasady etyczne organizacji. W poszukiwaniu kompromisu, 23 stycznia 2026 roku organizacja zaproponowała przekazanie ograniczonej listy nazwisk, jednak pod warunkiem uzyskania rygorystycznych gwarancji bezpieczeństwa i ochrony danych. Według oficjalnego oświadczenia MSF, niezbędne zapewnienia ze strony władz nie zostały jednak udzielone, co uniemożliwiło dalszą współpracę.

Eksperci oceniają, że zawieszenie działalności MSF będzie miało dramatyczne konsekwencje dla mieszkańców Gazy, gdzie od października 2023 roku życie straciło 15 pracowników tej organizacji spośród ogólnej liczby 1700 ofiar wśród personelu medycznego. Przed wstrzymaniem operacji, w 2025 roku MSF zapewniało około 20% wszystkich łóżek szpitalnych w Strefie Gazy i przeprowadziło ponad 800 000 konsultacji medycznych. Christopher Lockyear, Sekretarz Generalny MSF, ostrzegł, że wycofanie się organizacji pozbawi setki tysięcy Palestyńczyków dostępu do opieki zdrowotnej w momencie, gdy jest ona najbardziej potrzebna.

Sytuacja ta wywołała skrajne reakcje na arenie międzynarodowej. Alain Destexhe, były sekretarz generalny MSF, oskarżył organizację o porzucenie zasady neutralności. Z kolei inne podmioty humanitarne, takie jak „Lekarze Świata” oraz Oxfam, określiły działania Izraela mianem „celowego ataku politycznego”, naruszającego prawo międzynarodowe, które zobowiązuje państwo do ułatwiania niesienia pomocy. Osiem państw z większością muzułmańską, w tym Arabia Saudyjska, Katar i Egipt, wezwało Izrael do umożliwienia organizacjom pozarządowym dalszego funkcjonowania. Władze Izraela pozostają przy swoim stanowisku, podkreślając, że wymóg podawania numerów paszportów i identyfikatorów wynika z rezolucji z 1 marca 2025 roku i dotyczy wszystkich podmiotów. Obecnie trwają prace nad znalezieniem alternatywnych rozwiązań medycznych, które mogłyby wypełnić lukę po MSF.