Toni Geitani — Wahj (“Tỏa Sáng”): Maqam Ả Rập Trong Điện Tử Hạt

Nhà soạn nhạc và thiết kế âm thanh Toni Geitani, người gốc Beirut và hoạt động giữa sân khấu và nghệ thuật thị giác, vừa giới thiệu album thứ hai của mình mang tên “Wahj”. Tác phẩm này bao gồm 17 bản nhạc, kéo dài khoảng 75 phút, nơi những đoạn hát layali, tiếng trống vang dội với độ trễ sâu và các bộ tổng hợp analog hòa quyện tạo nên một bức tranh âm thanh đậm chất điện ảnh.

Trọng tâm cốt lõi của “Wahj” chính là cuộc đối thoại giữa cái cổ xưa và tương lai: các giai điệu trượt của hệ thống maqam không chỉ được “trích dẫn” mà còn được tích hợp sâu sắc vào chất liệu điện tử. Đây không đơn thuần là sự kết hợp giữa “dân tộc và nhịp điệu”, mà mang lại cảm giác như truyền thống đã trải qua một phòng thí nghiệm âm thanh và trở lại dưới một hình thái ký ức mới. Như The Guardian đã nhận định, đây là một sự chuyển hóa sâu sắc.

Minh chứng qua âm thanh

Album mở đầu với “Hal”, nơi tiếng cello và giọng hát hoạt động như một sợi chỉ ánh sáng từ từ căng ra không gian. Âm thanh này thiết lập một tiền đề tinh tế cho những gì sắp diễn ra.

Tiếp theo, người nghe sẽ trải qua những cú rơi đột ngột về mật độ âm thanh qua các bản nhạc như “Ya Sah” và “La”, mang lại cảm giác của sấm sét, bóng tối và áp lực nặng nề. Sau đó, năng lượng bùng nổ và sự quá tải công nghiệp theo phong cách biến dạng của techno được đẩy lên cao trào.

Một trong những điểm ngoặt quan trọng là “Ruwaydan Ruwaydan”: nhịp điệu lắc lư mang hơi hướng jazz đột ngột thay đổi tiết tấu, và tiếng sáo ney xuyên qua kết cấu âm thanh như một tia laser sắc bén, tạo ra sự tương phản mạnh mẽ.

Đoạn kết thúc với “Madda Mudadda” là một hành trình rời xa sự tĩnh lặng để tiến vào sự hỗn loạn của nhiễu tĩnh và tiếng thì thầm. Vẻ đẹp được tìm thấy ngay trong chính “âm thanh bị phá hủy”, một sự khám phá đầy táo bạo về giới hạn của thẩm mỹ âm nhạc.

Đóng góp của sự kiện này vào bức tranh âm thanh toàn cầu

Sự ra mắt này hòa mình vào làn sóng lớn của chủ nghĩa thử nghiệm điện tử của cộng đồng người Ả Rập hải ngoại. Tại đây, maqam gặp gỡ các cấu trúc hạt (granular textures) và kịch tính kim loại của bộ gõ, từ đó khai sinh ra một sân khấu mới. Sân khấu này không còn bị giới hạn ở “phạm vi ngách địa phương” mà đã vươn ra tầm cỡ thế giới.

Giọng nói và chất liệu âm nhạc này mang đến cho âm thanh hành tinh một tần số của sự tỏa sáng thầm lặng. Đó là khoảnh khắc ký ức cổ xưa và nhịp đập của tương lai gặp nhau tại một điểm thở duy nhất, tạo nên một trải nghiệm nghe sâu sắc và độc đáo cho người thưởng thức.