Toni Geitani'den "Wahj" (Işıltı): Arap Makamının Granüler Elektronikle Buluşması

Beyrut doğumlu besteci ve ses tasarımcısı Toni Geitani, sahne ile görsel sanatlar arasında köprü kurarak çalışmalarını sürdürüyor. Sanatçı, hazırladığı ikinci albümü olan “Wahj” ile dinleyicilerin karşısına çıkıyor. Yaklaşık 75 dakikalık süresi ve 17 parçadan oluşan bu çalışma, layali tarzı vokalizasyonları, derin yankılı perküsyonları ve analog synthesizer seslerini bir araya getirerek sinematografik bir ses manzarası inşa ediyor.

“Wahj” albümünün temel dinamiği, kadim ile geleceğin diyalogu üzerine kuruludur. Makam müziğinin kaygan melodileri eserde sadece alıntı yapılmak yerine, doğrudan elektronik dokunun içine işlenmiştir. Bu, basitçe “etnik müzik ve ritim” harmanlamasından öte bir deneyim sunuyor; sanki gelenek, ses laboratuvarından geçerek yeni bir hafıza formu olarak geri dönüyor. Bu yaklaşım, müziğin sınırlarını zorlayan bir nitelik taşıyor.

Sesle Kanıtlanan Dönüşüm

Albümün açılış parçası “Hal”, dinleyiciyi bir ışık teli gibi yavaşça gerilen bir alana çekiyor; bu etkiyi yaratmak için viyolonsel ve ses kullanılıyor. Bu sakin başlangıcın hemen ardından, parçaların yoğunluğu aniden değişiyor.

Örneğin, “Ya Sah” ve “La” gibi parçalar, ani yoğunluk düşüşleri, gök gürültüsü, karanlık ve baskı hissi uyandırıyor. Bu atmosferi takiben, techno bozulmalarının ruhunu taşıyan bir blast enerjisi ve endüstriyel aşırı yüklenmeler devreye giriyor. Bu dinamik geçişler, eserin sinematik yapısını güçlendiriyor.

Dönüm noktalarından biri olarak öne çıkan “Ruwaydan Ruwaydan” parçasında, caz ritminin sallantısı aniden ritim değiştiriyor ve ney flütünün sesi, kumaşı bir ışın gibi keserek geçiyor. Bu anlar, eserin deneysel ruhunu en iyi yansıtan kısımlardır.

Albümün kapanışı olan “Madda Mudadda” ise dinginlikten statik gürültü ve fısıltı kaosuna doğru bir yolculuk sunuyor. Bu son bölümde, güzelliğin tam da “yıkıcı sesin” ortasında keşfedildiği görülüyor. Bu, Geitani’nin ses tasarımındaki ustalığını bir kez daha kanıtlıyor.

Bu Eser Dünyanın Sesine Ne Katıyor?

Bu albüm, diyasporadaki Arap elektronik deneyciliğinin büyük dalgası içinde kendine sağlam bir yer edinmektedir. Bu akımda, makam müziği granüler dokular ve metalik davul dramasıyla buluşarak yeni bir sahne yaratıyor. Bu sahne artık “niş ve yerel” olmaktan çıkıp, küresel bir etki alanına yayılıyor.

Toni Geitani’nin bu özgün sesi ve materyali, gezegenin sesine “sessiz bir ışıltı frekansı” ekliyor. Bu frekans, kadim hafıza ile geleceğin nabzının tek bir nefes noktasında buluştuğu anı temsil ediyor. Bu, hem kültürel bir mirasın modern bir yorumu hem de geleceğe yönelik yenilikçi bir ses manifestosudur.