Tại sao thế hệ trẻ lại một lần nữa chọn nhạc Bach

Nghệ sĩ piano kiêm nhạc trưởng Morgan Icardi đang chuẩn bị phát hành album phòng thu thứ hai của mình mang tên GOLDBERG VARIATIONS, dự kiến ra mắt vào ngày 17 tháng 4 năm 2026 thông qua nhãn đĩa Musica Viva / Egea Music. Trọng tâm của bản ghi âm là cách diễn giải trên đàn piano về một trong những tác phẩm mang tính tập trung cao độ nhất của Johann Sebastian Bach.

Sản phẩm âm nhạc này tiếp nối hướng đi của album đầu tay Mozart Across Boundaries (2021), nhưng tiến một bước sâu hơn vào không gian của thời gian nội tại.

Theo lời của nghệ sĩ, việc lựa chọn nhạc Bach bắt nguồn từ mong muốn tạo ra một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện đại, đồng thời nhắc nhở người nghe về khả năng của âm nhạc trong việc khơi dậy sự chú tâm vào chính quá trình lắng nghe.

Điều này nghe có vẻ đặc biệt phù hợp trong bối cảnh hiện nay.

✦ Điểm nhấn số 1 — Nhạc Bach như một liệu pháp tập trung

Goldberg Variations hiếm khi là một lựa chọn ngẫu nhiên.

Đó không phải là một cử chỉ trình diễn đơn thuần. Đó là một hành động của kỷ luật nội tâm.

Âm nhạc của Bach đòi hỏi:

sự tĩnh lặng
sự chú tâm
hơi thở
thời gian

Chính vì vậy, việc trình diễn chu trình này ngày càng được coi là một hình thức phản kháng lại tốc độ của thế giới hiện đại. Không phải để chống lại nó — mà là hiện diện ngay trong lòng nó.

✦ Điểm nhấn số 2 — Tại sao lại là «Goldberg Variations»

Goldberg Variations là một tác phẩm bàn về cấu trúc. Nhưng không chỉ là cấu trúc âm nhạc.

Đó là kiến trúc của ký ức.

Một chủ đề quay trở lại nhiều lần — biến đổi, đào sâu và mở ra theo những cách khác nhau. Theo nghĩa này, chu trình này gợi nhắc đến sự chuyển động của tâm thức đang tìm kiếm sự vững chãi giữa những biến thiên.

Đối với một nghệ sĩ thế kỷ 21, đây là một hành động đặc biệt quan trọng: không phải là để làm tăng tốc âm nhạc của thời đại cũ mà là trả lại cho nó chiều sâu của thời gian.

✦ Điểm nhấn số 3 — Đàn piano thay thế cho đàn clavecin

Ban đầu, chu trình này được viết cho đàn clavecin. Việc lựa chọn đàn piano ngày nay vốn dĩ đã là một sự diễn giải mới.

Đàn piano bổ sung thêm:

hơi thở

sự phân tầng của trọng lượng âm thanh

chiều sâu không gian

Nhờ đó, nhạc Bach không còn vang lên như một hình thái bảo tàng mà như một cuộc trò chuyện mang hơi thở thời đại.

✦ Điểm nhấn số 4 — Nhạc Bach như cuộc đối thoại với thời đại tốc độ

Morgan Icardi nói về âm nhạc của Bach như một lời mời gọi sống chậm lại và cảm nhận thời gian theo một cách mới.

Đây là một tư tưởng quan trọng. Ngày nay, âm nhạc ngày càng thường xuyên chỉ đóng vai trò đồng hành cùng sự chuyển động.

Ngược lại, Bach đưa người nghe trở về với sự hiện diện thuần túy.

Và đó chính là lý do tại sao các bản thu âm mới của Goldberg Variations vẫn tiếp tục xuất hiện qua từng thập kỷ: mỗi thời đại đều tìm thấy trong đó câu hỏi của chính mình.

✦ Điểm nhấn số 5 — Thế hệ trẻ và sự lựa chọn nhạc Bach

Điều đặc biệt thú vị là một nghệ sĩ trẻ lại tìm đến chu trình này.

Bắt đầu học piano từ năm 5 tuổi tại Los Angeles, sau đó nhận bằng từ Massachusetts Institute of Technology và giành chiến thắng tại cuộc thi Ferenc Fricsay Conducting Workshop & Competition (2022), Icardi đã kết hợp tư duy phân tích của một nhạc trưởng với sự tập trung tinh tế của một nghệ sĩ piano thính phòng.

Trong sự kết hợp này có dấu ấn của thời đại: thế hệ mới tìm về với Bach không phải vì truyền thống — mà vì một nhu cầu tất yếu.

Tại sao hôm nay lại là Bach?

Bởi vì Bach chính là âm nhạc của sự vững chãi giữa những biến đổi. Ông không mô tả cảm xúc của một khoảnh khắc nhất thời.

Ông tạo ra một không gian nơi khoảnh khắc ấy trở nên sáng tỏ.

Và đó là lý do vì sao Goldberg Variations ngày nay không vang lên như một tác phẩm lịch sử, mà như một sự thực hành tính chú tâm.

Sự kiện này đóng góp gì cho âm thanh của thế giới?

Việc các nghệ sĩ trẻ tìm về với Johann Sebastian Bach ngày nay nghe như một dấu ấn của thời đại: ngay cả trong một thế giới tốc độ cao, âm nhạc vẫn trả lại cho con người khả năng lắng nghe sâu sắc và hiện diện trọn vẹn trong khoảnh khắc.

Như Bach từng viết:

«Mục đích và đích đến cuối cùng của âm nhạc không gì khác ngoài việc tôn vinh trật tự tối cao và làm mới tâm hồn con người».

Vì vậy, mỗi lần trình diễn mới Goldberg Variations không chỉ trở thành một cách diễn giải quá khứ — mà còn là một cử chỉ hướng sự chú tâm đến hiện tại.