Tàu vũ trụ tự hành Parker Solar Probe của NASA, được đặt theo tên nhà vật lý thiên văn Eugene Parker — người đã tiên đoán về gió mặt trời, vừa cung cấp những thông tin quan trọng mới về động lực học của quá trình tái kết nối từ trường trên Mặt Trời, một hiện tượng khởi nguồn cho những cơn bão mặt trời dữ dội.
Trong một lần bay qua vào năm 2022, tàu thăm dò đã chiếm lĩnh một vị trí độc nhất vô nhị giữa Mặt Trời và điểm tái kết nối từ trường trong gió mặt trời. Vị trí này cho phép thiết bị thực hiện các phép đo trực tiếp về những hạt bị gia tốc bởi quá trình bùng nổ này, điều vốn rất khó khăn khi quan sát từ bầu khí quyển mặt trời. Phân tích dữ liệu thu được từ các thiết bị trên tàu, đặc biệt là công cụ IS☉IS, đã ghi nhận sự giải phóng các proton và các ion nặng hơn, từ đó hé lộ sự khác biệt bất ngờ trong cơ chế gia tốc của chúng. Các lý thuyết được chấp nhận rộng rãi vào thời điểm đó cho rằng cả hai loại hạt này đều được gia tốc theo cùng một cách thức.
Tuy nhiên, dữ liệu được công bố trên tạp chí "Astrophysical Journal" vào tháng 3 năm 2026 cho thấy các proton tạo thành một chùm tán xạ, trong khi các ion nặng vẫn duy trì quỹ đạo hẹp và tập trung. Sự khác biệt này chỉ ra rằng cơ chế điều khiển thời tiết không gian phức tạp hơn nhiều so với các giả định trước đây, đòi hỏi phải xem xét lại các mô hình lý thuyết. Tiến sĩ Mihir Desai từ Viện Nghiên cứu Tây Nam (SwRI), tác giả chính của nghiên cứu, nhận định rằng do các proton nhẹ hơn nên chúng tạo ra các sóng gây ra hiện tượng tán xạ mạnh hơn.
Việc hiểu rõ những chi tiết tinh vi này có ý nghĩa tối quan trọng trong việc nâng cao độ chính xác của công tác dự báo các hiện tượng thời tiết không gian nguy hiểm, vốn có thể làm gián đoạn lưới điện trên mặt đất cũng như các hệ thống liên lạc và dẫn đường vệ tinh. Được phóng lên vào ngày 12 tháng 8 năm 2018 từ Mũi Canaveral, tàu Parker Solar Probe tiếp tục thực hiện sứ mệnh của mình trong khuôn khổ chương trình "Sống cùng một ngôi sao" (Living With a Star) của NASA. Với tốc độ từng đạt tới 692.000 km/h, con tàu cho phép các nhà khoa học nghiên cứu plasma và từ trường ở khoảng cách gần Mặt Trời chưa từng thấy, chỉ cách bề mặt ngôi sao này 3,8 triệu dặm.
Dữ liệu thu thập được trong lần tiếp cận Mặt Trời thứ 27 vào ngày 11 tháng 3 năm 2026 xác nhận rằng Mặt Trời hoạt động như một phòng thí nghiệm tại chỗ lý tưởng để nghiên cứu vật lý năng lượng cao. Những khác biệt trong phổ của proton và các ion nặng được thiết bị IS☉IS ghi lại đã trực tiếp mâu thuẫn với các mô hình trước đây vốn giả định có sự đối xứng trong quá trình chuyển đổi năng lượng từ trường thành động năng. Những kết quả thu được trong chuyến bay xuyên qua vành nhật hoa này đang mở ra những chân trời mới trong việc mô phỏng hoạt động của Mặt Trời.
