Đậu gà được nuôi trồng thành công trong đất giả lập Mặt Trăng thuộc chương trình Artemis

Một nhóm nghiên cứu liên ngành gồm các chuyên gia từ Đại học Texas tại Austin và Đại học Texas A&M đã đạt được một thành tựu mang tính đột phá trong lĩnh vực nông nghiệp ngoài không gian. Các nhà khoa học đã lần đầu tiên nuôi trồng thành công cây đậu gà đến giai đoạn thu hoạch bằng cách sử dụng một loại chất nền mô phỏng chính xác các đặc tính hóa học và cấu trúc của lớp đất mặt trên Mặt Trăng. Kết quả này, được công bố chính thức trong báo cáo vào tháng 3 năm 2026, là một bước tiến quan trọng trong việc đảm bảo nguồn cung thực phẩm bền vững cho các sứ mệnh không gian dài hạn, đặc biệt là chương trình Artemis.

Nhiệm vụ trọng tâm của nghiên cứu là tìm cách chế ngự những đặc tính khắc nghiệt của đất giả lập Mặt Trăng, vốn hoàn toàn thiếu hụt hệ vi sinh hữu cơ và chứa nhiều kim loại nặng có độc tính cao đối với thực vật như nhôm, đồng và kẽm. Bên cạnh đó, khả năng giữ nước cực thấp của loại vật liệu này cũng là một rào cản lớn. Để giải quyết vấn đề, nhóm nghiên cứu đã áp dụng phương pháp xử lý sinh học đa tầng. Họ sử dụng đất giả lập do phòng thí nghiệm Exolith Labs sản xuất dựa trên dữ liệu từ các sứ mệnh Apollo, sau đó bổ sung thêm phân giun để cung cấp dưỡng chất và vi sinh vật. Một yếu tố quyết định là việc xử lý hạt giống đậu gà giống "Miles" bằng nấm rễ cộng sinh (AMG).

Hệ thống nấm cộng sinh này đã phát triển một mạng lưới sợi nấm dày đặc, giúp rễ cây hấp thụ nước và phốt pho hiệu quả hơn, đồng thời đóng vai trò như một màng lọc sinh học giúp ngăn chặn sự tích tụ kim loại nặng trong cây. Sarah Santos, người đứng đầu dự án, cho biết nghiên cứu nhằm xác định khả năng chuyển đổi bụi Mặt Trăng thành đất canh tác thực thụ. Các số liệu cho thấy giống đậu gà "Miles" có thể kết trái trong hỗn hợp chứa tới 75% đất giả lập Mặt Trăng. Tuy nhiên, nếu tỷ lệ này vượt quá 75%, cây sẽ bị căng thẳng sinh lý nghiêm trọng và chết. Trong khi đó, các mẫu cây đối chứng không được bổ sung nấm đã chết hoàn toàn vào tuần thứ mười của thí nghiệm.

Ngoài việc xử lý hóa học, các nhà khoa học còn giải quyết vấn đề kỵ nước của đất giả lập bằng cách áp dụng hệ thống tưới bằng bấc bông. Công nghệ này cho phép cung cấp độ ẩm chính xác đến tận vùng rễ, bù đắp cho khả năng giữ nước kém của regolith. Toàn bộ chu kỳ sinh trưởng kéo dài 120 ngày, chậm hơn so với tốc độ phát triển thông thường trên Trái Đất. Bước tiếp theo, dưới sự hỗ trợ tài chính từ chương trình FINESST của NASA, nhóm sẽ tiến hành phân tích độc tính và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm thu hoạch. Kết quả khả quan từ giai đoạn này sẽ là tiền đề để xây dựng các hệ thống sản xuất lương thực tự vận hành tại các căn cứ Mặt Trăng trong tương lai.