Phát hiện quần thể bò biển lớn nhất Indonesia tại Tây Nam Maluku

Các khu vực bảo tồn sinh vật biển ở Tây Nam Maluku, đặc biệt là quần đảo Romang và Demar, đang được xác định là các điểm nóng toàn cầu về đa dạng sinh học biển. Một đoàn thám hiểm khoa học tiến hành vào năm 2025 đã ghi nhận các chỉ số sinh thái học tích cực, cho thấy một hệ sinh thái biển khỏe mạnh với sự hiện diện phong phú của rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng ngập mặn. Sự phong phú này chứng minh tính toàn vẹn của môi trường biển, một yếu tố duy trì các chuỗi thức ăn sinh vật biển phức tạp.

Trong quá trình khảo sát, đoàn thám hiểm đã ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài động vật biển đa dạng, bao gồm cá heo, cá mập, rùa biển và cá voi, khẳng định tầm quan trọng của khu vực đối với hệ sinh thái đại dương rộng lớn hơn. Điểm đáng chú ý nhất là việc phát hiện quần thể bò biển (Dugong dugon) lớn nhất được ghi nhận tại Indonesia, với số lượng lên tới 32 cá thể gần Đảo Romang. Loài thú biển ăn cỏ này, vốn đang chịu áp lực bảo tồn, tìm thấy nơi trú ẩn an toàn tại vùng biển này để kiếm ăn trên các thảm cỏ biển.

Bò biển thường di chuyển chậm chạp, vô hại, có tuổi thành thục từ 6 đến 17 năm và có thể sống hơn 70 năm, đòi hỏi môi trường sống ổn định để duy trì nòi giống. Khu vực Tây Nam Maluku còn đóng vai trò là hành lang di cư thiết yếu cho ít nhất 24 loài sinh vật biển được bảo vệ và nằm trong danh sách nguy cấp theo các công ước quốc tế. Việc xác định chính xác các tuyến đường di cư này cung cấp cơ sở khoa học để các cơ quan chức năng Indonesia xây dựng các chính sách quản lý khu vực hiệu quả.

Các nỗ lực bảo tồn tại Indonesia, bao gồm việc thành lập các khu bảo tồn biển mới ở Bắc Maluku với sự hợp tác của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Bộ Hàng hải và Thủy sản, thể hiện cam kết của quốc gia trong việc bảo vệ đa dạng sinh học biển quý giá. Chính quyền Indonesia đang tích cực sử dụng những phát hiện khoa học này để định hình chiến lược quản lý cho vùng biển chiến lược, hướng tới việc cân bằng giữa bảo vệ sinh thái nghiêm ngặt và đảm bảo lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương thông qua du lịch sinh thái có trách nhiệm.

Tuy nhiên, hệ sinh thái quan trọng này đang đối mặt với nhiều mối đe dọa nghiêm trọng, bao gồm hoạt động đánh bắt cá hủy diệt, ô nhiễm nhựa gia tăng và vấn nạn lưới ma. Tình trạng suy thoái rạn san hô cũng là một mối lo ngại lớn, khi gần một phần ba diện tích rạn san hô của Indonesia đã được báo cáo là bị phá hủy do tác động của thiên tai và hoạt động của con người. Việc bảo vệ khu vực này đòi hỏi sự phối hợp quản lý chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ cơ quan chính phủ, các nhà khoa học, đến cộng đồng ngư dân địa phương, nhằm ngăn chặn sự suy giảm sinh cảnh bị đe dọa bởi hiện tượng nước biển ấm lên.

Các nỗ lực bảo tồn dựa vào cộng đồng đang được thúc đẩy, ví dụ như tại Quần đảo Sangihe, nơi các khu bảo tồn biển được thiết lập với sự tham gia của người dân để khôi phục nghề cá và môi trường sống của bò biển. Sự kết hợp giữa khoa học, chính sách quản lý và sự tham gia của cộng đồng là chìa khóa để đảm bảo rằng quần thể bò biển 32 cá thể tại Romang và các hệ sinh thái liên quan có thể tồn tại và phát triển, đồng thời duy trì vai trò là một hành lang sinh thái quan trọng của khu vực Đông Nam Á.