Asunción'da Tarihi İmza: MERCOSUR ve Avrupa Birliği 26 Yıllık Bekleyişin Ardından Dev Ortaklığa Adım Attı

17 Ocak 2026 tarihinde, Paraguay'ın başkenti Asunción'da küresel ticaretin çehresini değiştirecek devasa bir adım atıldı. Paraguay Merkez Bankası bünyesindeki José Asunción Flores Büyük Tiyatrosu'nda düzenlenen görkemli bir törenle, MERCOSUR ve Avrupa Birliği (AB) arasındaki Alt Bölgesel Ortaklık Anlaşması resmiyet kazandı. 1999 yılında temelleri atılan ve tam 26 yıl süren çetin müzakere süreçlerinin ardından gelen bu imza, 750 milyondan fazla tüketiciyi kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret alanlarından birinin doğuşunu müjdeledi.

İlgili tüm ülkelerin parlamentoları ve Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanmasının ardından tam kapasiteyle yürürlüğe girecek olan bu kapsamlı anlaşma, ticari avantajların hızla hayata geçirilmesini sağlayacak bir Geçici Ticaret Anlaşması (VTS) mekanizmasını da içeriyor. Küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 30'unu temsil eden bu yeni ittifakın, taraflar arasındaki ticaret hacmini 100 milyar dolar seviyesine taşıması öngörülüyor. Ekonomik veriler ışığında, MERCOSUR ülkelerinin AB'ye yönelik ihracatının yüzde 92'sinin gümrük vergisinden muaf tutulacağı, ek olarak yüzde 7,5'lik bir kısmın tercihli erişim hakkı kazanacağı ve tarım ürünlerinde ise bu muafiyet oranının yüzde 99'a kadar çıkacağı belirtiliyor.

Stratejik açıdan bakıldığında Avrupa Birliği, bu anlaşmayı tedarik zincirlerinde Çin'e olan bağımlılığı azaltmak ve Amerika Birleşik Devletleri'nin ticaret politikalarındaki öngörülemezliğe karşı bir denge unsuru oluşturmak için kritik bir hamle olarak görüyor. Tarihi törene, MERCOSUR dönem başkanı ve Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña'nın yanı sıra Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Uruguay Devlet Başkanı Yamandú Orsi katılım sağladı. Avrupa kanadını ise Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Ticaretten Sorumlu Komiser Maroš Šefčovič temsil ederek anlaşmanın kıtalararası önemini vurguladılar.

Ancak bu tarihi uzlaşı, her iki kıtada da farklı tepkilerle karşılandı. Özellikle Avrupa'daki yerel çiftçiler; Güney Amerika'dan gelecek daha ucuz sığır eti, kümes hayvanları ve şeker gibi ürünlerin yaratacağı rekabet baskısından derin endişe duyduklarını dile getirdiler. Buna karşın MERCOSUR bloğu için bu gelişme, et ve gıda ürünleri ihracatında devasa bir genişleme fırsatı olarak nitelendiriliyor. Ticari boyutun ötesinde metin; dijital dönüşüm, temel insan hakları ve iklim değişikliğiyle mücadele gibi alanlarda da sıkı bir iş birliği kurulmasını ve çevresel protokollerin konsolide edilmesini taahhüt ediyor.

Küresel ticaret modellerinin parçalandığı bir dönemde, bu anlaşmanın imzalanması kurallara dayalı çok taraflılığın lehine yapılmış güçlü bir beyanat olarak değerlendiriliyor. MERCOSUR'un en yeni üyesi olan Bolivya, müzakere sürecinde doğrudan yer almamış olsa da gelecekte bu stratejik ortaklığa dahil olma imkanına sahip bulunuyor. Bu tarihi mutabakat, sadece ekonomik bir kazanç değil, aynı zamanda iki blok arasındaki siyasi ve sosyal bağların uzun vadeli bir perspektifle yeniden tanımlanması anlamına geliyor.