Rusya'da WhatsApp Tamamen Engellendi: Kremlin Mevzuata Uyumsuzluğu İşaret Etti, MAX Alternatif Olarak Öne Çıkıyor

12 Şubat 2026 Perşembe günü itibarıyla Rusya Federasyonu, popüler mesajlaşma platformu WhatsApp'ın ülke genelindeki faaliyetlerinin tamamen durdurulduğunu resmen teyit etti. Yetkililer tarafından yapılan açıklamalarda, platformun Rus yasalarına uyum sağlamadaki ısrarlı başarısızlığı ana gerekçe olarak gösterildi. Bu hamle, ülkenin dijital egemenliğini güçlendirme stratejisinin kritik bir parçası ve kullanıcıları VK tarafından geliştirilen yerli "MAX" uygulamasına geçiş yapmaya zorlayan bir adım olarak değerlendiriliyor.

Erişim engeli kapsamında whatsapp.com ve web.whatsapp.com alan adları Ulusal Alan Adı Sistemi'nden (NSDI) tamamen çıkarıldı. Bu durum, Rus IP adresine sahip kullanıcıların VPN gibi aracı yazılımlar kullanmadan servise ulaşmasını teknik olarak imkansız hale getirdi. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, WhatsApp'ın yeniden işlevsel hale gelmesinin ancak çatı kuruluş Meta'nın diyalog kurmaya ve Rus hukuk normlarına tam uyum sağlamaya hazır olduğunu kanıtlamasıyla mümkün olabileceğini belirtti. Peskov, şirketin sergilediği "tavizsiz tutumun" platformun yasal zemine dönme ihtimalini şu an için ortadan kaldırdığını vurguladı.

2022 yılında Rusya'da aşırılık yanlısı bir organizasyon olarak kabul edilen Meta'nın bünyesinde faaliyet gösteren WhatsApp, alınan bu kararı "geriye doğru atılmış bir adım" olarak nitelendirdi. Şirket, vatandaşların güvenli ve şifreli iletişim kanallarından mahrum bırakılmasının genel güvenlik üzerinde olumsuz etkiler yaratacağı konusunda uyarılarda bulundu. Şirket verilerine göre, engelleme kararı öncesinde WhatsApp'ın Rusya'daki aktif kullanıcı sayısı 100 milyon barajını aşmıştı.

Bu radikal karara giden süreç, Ağustos 2025'te Roskomnadzor'un kullanıcı verilerini paylaşmayı reddeden WhatsApp ve Telegram'ın sesli ve görüntülü arama özelliklerine kısıtlama getirmesiyle ivme kazandı. 2025 yılının sonlarına gelindiğinde ise platform üzerinden medya dosyası gönderiminde ciddi yavaşlamalar rapor edilmeye başlanmıştı. Resmi makamlar, bu önlemlerin öncelikle telefon dolandırıcılığıyla mücadele amacı taşıdığını savunurken, Roskomnadzor (RKN) verilerine göre aramaların kısıtlanması ilk haftalarda dolandırıcılık vakalarını yaklaşık %40 oranında azalttı.

WhatsApp'ın boşluğunu doldurması beklenen temel alternatif olarak, VK'nın bir iştiraki olan ООО «Kommunikatsionnaya Platforma» tarafından geliştirilen devlet destekli MAX mesajlaşma uygulaması ön plana çıkarılıyor. Mart 2025'te lansmanı yapılan MAX, sadece bir mesajlaşma aracı değil; ESIA (Gosuslugi) üzerinden kamu hizmetlerine erişim ve dijital kimlik (Dijital ID) entegrasyonu sunan çok fonksiyonlu bir platform olarak konumlandırılıyor. Bu yapısıyla Çin'in WeChat uygulamasına benzetilen MAX, Eylül 2025'ten itibaren Rusya'da satışa sunulan tüm yeni akıllı telefonlara önceden yüklenmesi zorunlu bir uygulama haline getirildi. Ağustos 2025 verileri, MAX'ın aylık 32,2 milyon benzersiz kullanıcıya ulaştığını, o dönemde WhatsApp'ın ise 97 milyon kullanıcı ile liderliğini sürdürdüğünü gösteriyordu.

Bağımsız teknoloji analistleri ise MAX uygulamasının güvenlik mimarisine yönelik ciddi eleştiriler getiriyor. Analistler, MAX'ın WhatsApp'ın sahip olduğu uçtan uca şifreleme (end-to-end encryption) özelliğine sahip olmadığını, bu durumun kullanıcı verilerini devlet denetimine ve izlemesine açık hale getirdiğini savunuyor. Telegram'ın kurucusu Pavel Durov da benzer bir görüş paylaşarak, bu tür kısıtlamaların vatandaşları kontrol edilebilir uygulamalara yönlendirme amacı taşıdığını ifade etti. Buna karşın hükümet kanadı, MAX'ın tam teknolojik bağımsızlık hedefinin bir parçası olduğunu belirtiyor; nitekim Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Aralık 2025'te yaptığı bir konuşmada teknolojik egemenliğin ulusal güvenlik için önemini vurgulamıştı.

1 Mart 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan yeni yasal düzenlemeler, Roskomnadzor'un ağ altyapısını yönetme yetkilerini daha da genişleterek bu tür merkezi müdahaleler için sarsılmaz bir hukuki zemin oluşturacak. 12 Şubat 2026'da gerçekleşen WhatsApp blokajı, Rusya internet segmentindeki iletişim akışlarını devlet kontrolünde merkezileştirmeyi hedefleyen çok aşamalı stratejinin nihai halkası olarak görülüyor.