AB ve Avustralya Sekiz Yıllık Görüşmelerin Ardından Ticaret ve Savunma Anlaşmalarını Tamamladı

Avrupa Birliği ile Avustralya, yaklaşık sekiz yıl süren müzakerelerin ardından Serbest Ticaret Anlaşması'nı (STA) sonuçlandırdı. Bu diplomatik ve ekonomik gelişme, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avustralya Başbakanı Anthony Albanese'nin Canberra'da bir araya gelmesiyle resmileşti. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle, AB'nin Avustralya'ya yönelik mal ihracatındaki tarifelerin %99'undan fazlası kalkacak; benzer şekilde Avustralya'nın AB'ye ihracatının da %98'i gümrük vergisinden muaf tutulacak. Bu adım, iki taraf arasındaki ticaretin çeşitlendirilmesi ve tedarik zincirlerinin jeopolitik belirsizliklere karşı dayanıklılığının artırılması stratejisi kapsamında değerlendiriliyor.

Ticaret anlaşmasının tamamlanmasıyla eş zamanlı olarak, AB ve Avustralya, stratejik hizalanmayı pekiştiren kapsamlı bir Güvenlik ve Savunma Ortaklığı'nı da imzaladı. Bu ortaklık, deniz güvenliği, siber güvenlik ve hibrit savaş tehditlerine karşı koyma gibi kritik alanlarda işbirliğini derinleştirmeyi hedefliyor. Ortaklık, savunma sanayii alanındaki projeleri ve yapay zeka teknolojileri üzerine yapılacak çalışmaları da kapsayacak. Güvenlik ve Savunma Ortaklığı, 18 Mart 2026'da AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles ve Dışişleri Bakanı Penny Wong tarafından sanal ortamda imzalanmıştı.

Liderler ayrıca, Avustralya'nın AB'nin amiral gemisi araştırma ve inovasyon programı olan Horizon Europe'a ortaklığı için resmi müzakerelerin başlatılması kararı aldı. Bu niyet, Avustralya'nın 2027'den itibaren programa ortak olarak katılımını sağlayacak ve Avustralyalı araştırma kurumlarını büyük ölçekli Avrupa bilimsel girişimlerine entegre etme amacını taşıyor. Horizon Europe üyeliği, Avustralyalı araştırmacılara, kritik ve yeni ortaya çıkan teknolojiler, iklim ve temiz enerji, sağlık ve kritik mineraller gibi ortak önceliklerde Avrupalı muadilleriyle eşit şartlarda fon başvurusunda bulunma imkanı sunacak.

Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri, 2018'de başlamış, ancak 2023'te Avustralya'nın AB'nin tarım sektörüne yönelik koruma önlemleri ve et ithalat kotaları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle tıkanmıştı. Yeni anlaşma, AB'nin Avustralya'ya olan ihracatının önümüzdeki on yıl içinde %33 artarak yıllık 17,7 milyar avroya ulaşmasını öngörüyor; bu artışta özellikle süt ürünleri, motorlu taşıtlar ve kimyasallar sektörlerinin öne çıkması bekleniyor. Avustralya'nın AB'ye daha fazla et ihraç etmesine olanak tanınırken, hassas tarım sektörlerinde (sığır eti, koyun eti, şeker gibi) Avustralya'dan sıfır veya düşük tarifeli ithalata yalnızca sınırlı miktarlarda, dikkatle kalibre edilmiş Tarife Kota Hacimleri (TRQ) aracılığıyla izin verilecek.

Ekonomik olarak, AB, Avustralya'nın üçüncü en büyük iki yönlü ticaret ortağı ve ikinci en büyük toplam yabancı yatırım kaynağı konumunda bulunuyor. AB'nin 2025'teki nominal GSYİH'si 21,1 trilyon ABD doları olarak belirtildi. Anlaşma, AB'nin Avustralya'ya yaptığı mal ihracatındaki tarifeleri kaldırarak AB'li ihracatçılar için yıllık yaklaşık 1 milyar avroluk gümrük vergisi tasarrufu sağlaması bekleniyor. Ayrıca, AB'nin kritik minerallere erişimini kolaylaştırarak tedarik zinciri güvenliğini güçlendirmesi hedefleniyor.