ABD'nin İran'a Yönelik Saldırıları Ertelemesi Çelişkili Haberlerin Gölgesinde Piyasalarda Toparlanma Sağladı

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İran İslam Cumhuriyeti'nin enerji ve elektrik altyapısına yönelik gerçekleştirilmesi planlanan askeri saldırıların geçici olarak askıya alındığını duyurdu. Trump tarafından yapılan açıklamada, beş günlük bir süreyi kapsayan bu duraklamanın, Tahran yönetimi ile Orta Doğu'daki mevcut gerilimi çözmeye yönelik gerçekleştirilen "oldukça verimli ve iyi görüşmelerin" bir neticesi olduğu belirtildi. Söz konusu ertelemenin kesin olmadığı, tamamen bu hafta boyunca sürdürülmesi planlanan müzakere sürecinin gidişatına ve başarısına bağlı olduğu ifade edildi.

Bu kritik duyuru, daha önce ham petrol fiyatlarında artışa neden olan ve küresel hisse senedi endekslerinde belirgin bir dalgalanma yaratan piyasa endişelerini hızla yatıştırdı. Başkan Trump'ın İran'ın enerji tesislerine yönelik askeri operasyonlara ara verildiğini açıklamasının hemen ardından, gösterge Brent petrolü de dahil olmak üzere ham petrol vadeli işlemleri haftalar sonra ilk kez varil başına 100 ABD doları seviyesinin altına inerek ciddi bir düşüş kaydetti. Avrupa'daki doğal gaz fiyatları da bu gelişmeye paralel olarak yaklaşık %4 oranında geriledi. Fiyatlardaki bu ani değişim, askeri tırmanıştan kaynaklanan enerji arzı kesintisi beklentilerinin zayıfladığını gösteriyor; oysa daha önce tehditlerin etkisiyle Brent petrolü 111,97 dolara kadar yükselmişti.

Ancak Başkan Trump'ın olumlu diyalog mesajlarına karşın, İran devlet medyası Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına atıfta bulunarak ABD yönetimiyle herhangi bir doğrudan temas veya müzakere yapıldığı bilgisini kesin bir dille reddetti. İranlı kaynaklar, ABD Başkanı'nın geri adım atmasının arkasındaki asıl nedenin, Tahran'ın Batı Asya'daki hedeflere yönelik misilleme saldırısı tehditleri olduğunu ileri sürdü. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise Trump'ın açıklamalarını bir "psikolojik savaş" taktiği olarak nitelendirdi. Bu çelişkili beyanatlar, diplomatik alanda sağlandığı iddia edilen ilerlemenin gerçekliği konusunda piyasalarda bir belirsizlik unsuru oluşturmaya devam ediyor.

Askeri harekatın ertelendiği haberlerinin yayılmasıyla birlikte, Avrupa'nın ana hisse senedi endeksleri günün erken saatlerindeki kayıplarını geri almayı başardı ve Euro Stoxx 50 endeksi yükselişe geçti. Risk iştahının piyasalara yeniden hakim olmasıyla ABD borsalarının da güne daha yüksek bir seviyeden başlaması beklendi. Özellikle jeopolitik risklere karşı duyarlı olan havacılık sektörü gibi alanlar, piyasa öncesi işlemlerde kayda değer bir artış sergiledi. Bu yükseliş, dünya petrol sevkiyatının yaklaşık %20'sinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı'nı ve küresel ticaret yollarını aksatabilecek geniş çaplı bir bölgesel çatışma riskinin geçici olarak azalmasına yönelik yatırımcı iyimserliğini yansıtıyor.

Sürecin geçmişine bakıldığında, Trump'ın 21 Mart tarihinde bir ültimatom yayınlayarak taleplerin 48 saat içinde karşılanmaması durumunda İran elektrik santrallerini yok etmekle tehdit ettiği biliniyor. ABD ve İran arasındaki gerginliğin üçüncü haftasına girdiği bu dönemde, piyasalar uzun süreli bir kriz ortamına uyum sağlamış, bu da altın ve petrol gibi güvenli liman varlıklarında fiyat artışlarını tetiklemişti. Daha önce 28 Şubat'ta gerçekleştirilen saldırıların ardından Avrupa ve Asya borsalarında sert düşüşler görülmüş; Stoxx 600 endeksi %1,94 kayıpla 621,57 puana gerilerken, Nikkei 225 endeksi %1,4 oranında değer kaybetmişti.