UE i Australia Finalizują Umowę o Wolnym Handlu i Partnerstwo Strategiczne

Unia Europejska i Australia zakończyły negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu (FTA) po ośmiu latach rozmów, co zostało ogłoszone w Canberze przez Przewodniczącą Komisji Europejskiej Urszulę von der Leyen i Premiera Australii Anthony'ego Albanese. Negocjacje, które rozpoczęto w lipcu 2018 roku, ustanawiają ramy gospodarcze mające na celu dywersyfikację handlu i wzmocnienie odporności łańcuchów dostaw między obiema stronami. Porozumienie to, po pełnym wdrożeniu, zniesie cła na ponad 99% unijnych towarów eksportowanych do Australii, co ma przynieść eksporterom UE roczne oszczędności przekraczające 1 miliard euro. Jednocześnie 98% australijskiego eksportu towarów do Unii Europejskiej również uzyska zniesienie ceł.

Równolegle do finalizacji FTA, oba podmioty podpisały strategiczne Partnerstwo w dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony, co wzmacnia ich zbieżność w obliczu obecnego krajobrazu geopolitycznego. Dokument ten, podpisany między innymi przez australijskiego Wicepremiera i Ministra Obrony Richarda Donalda Marlesa oraz Wysoką Przedstawicielkę UE ds. Zagranicznych Kają Kallas, ma na celu pogłębienie współpracy w obszarach takich jak bezpieczeństwo morskie, cyberbezpieczeństwo oraz reagowanie na wojnę hybrydową. Partnerstwo to, choć nie jest formalnym sojuszem obronnym, tworzy ustrukturyzowane ramy dla dialogu i praktycznej kooperacji, w tym w zakresie przemysłu obronnego.

Kolejnym kluczowym elementem pakietu ogłoszonego w Canberze było uzgodnienie rozpoczęcia formalnych negocjacji w sprawie stowarzyszenia Australii z programem Horizon Europe, flagowym unijnym mechanizmem finansowania badań i innowacji. Premier Albanese wyraził oczekiwanie, że australijskie organizacje będą mogły ubiegać się o fundusze z tego programu już od początku 2027 roku. Grupa Ośmiu (Go8) uniwersytetów badawczych w Australii zobowiązała się do partycypacji w kosztach stowarzyszenia, co ma zapewnić Australii możliwość wpływania na kształt przyszłych ram badawczych (FP10) po 2028 roku.

Umowa handlowa ma przynieść wymierne korzyści gospodarcze, w tym eliminację ceł na maszyny, sprzęt transportowy i chemikalia od pierwszego dnia obowiązywania dla UE. Australia, będąca trzecim co do wielkości partnerem handlowym UE, zyska większy dostęp do unijnego rynku dla swoich dostawców usług, a także ułatwienia w uznawaniu kwalifikacji zawodowych. Porozumienie wzmacnia również bezpieczeństwo dostaw surowców krytycznych dla UE, takich jak lit, aluminium i mangan, z których Australia jest znaczącym producentem, co jest istotne w kontekście transformacji energetycznej. Wzrost handlu towarami UE z Australią szacowany jest na 33% w ciągu następnej dekady, a oczekiwany wzrost PKB UE do 2030 roku to 4 miliardy euro.